Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de conjunctuur schatten in den schoot werpt, waaraan de energie part noch deel heeft.

Vraagt men, of dan werkelijk de demophilie de energie in gevaar brengt, dan antwoord ik deels met een beroep op het feit, dat wie energie van het volk eischt en aan het volk voorhoudt, dat het zich zijn betere positie vooral door energie veroveren moet, geen gehoor vindt, maar deels ook met een ander argument. De demophilie ondergraaft namelijk de energie van een volk door allerlei beloften, die een volk doen gelooven, dat het ook zonder al te groote inspanning" wel door het leven zal komen. Dat geldt van véél sociale beloften, waarmede de demophilie vooral in den laatsten tijd zoo kwistig was, maar het geldt in zeer bijzondere mate van de voorspiegeling van premievrij staatspensioen. Het gescherm met die belofte acht ik onverantwoordelijk. En het doet mij zeer leed, dat men in de kringen, waartoe ik behoor, zich veel minder dan voorheen verzet tegen dit instituut, dat mijns inziens een kwaad en niets dan een kwaad is.

Erger dan dat de demophilie schadelijk is voor bekwaamheid en energie acht ik het, dat zij het verantwoordelijkheidsbesef -ondermijnt. Ik wees er reeds op, dat het parlementarisme het verantwoordelijkheidsbesef in dien zin schaadt, dat een regeerder zijn verantwoordelijkheid tegenover God en geweten licht gaat uitschakelen en het hoogste wijsheid gaat achten, slechts gedekt te wezen tegenover het parlement Hier bedoel ik het kwaad meer in economischen zin, namelijk zoo, dat de economisch min of meer zwakke voor allerlei gevallen in zijn leven de geldelijke verantwoordelijkheid afschuift op zijn patroon of op den staat Ik acht dat een groot kwaad, omdat ik het een eere en sieraad vind, als de mensch bewust genoeg is om zelf de verantwoordelijkheid te aanvaarden voor zijn eigen leven. Noode zie ik die eere en dat sieraad verloren gaan.

Ook in dit verband wensch ik een paar voorbeelden te noemen, ten bewijze van het bestaan van het kwaad. Welnu, het zooeven reeds genoemde staatspensioen is ook in dit opzicht een kwaad. Het gaat van de gedachte uit, dat de staat voor den ouden dag van den mensch verantwoordelijk is en dus ook voor dien ouden dag moet zorgen, den mensch van de zorg ervoor moet ontheffen. Als tweede voorbeeld noem ik het gezinsloon, waarmede de demophilie schermt Ik hoop straks nog wel te doen uitkomen, dat en waarom ik voor goede loonen ben, maar met gezinsloon, het geliefde instituut der demophilie, kan ik mij niet vereenigen, niet alleen omdat het mijns inziens niet consequent doorvoerbaar is, maar vooral omdat het een verantwoordelijkheid, die op den arbeider moet blijven rusten, van hem afneemt.

Sluiten