Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

raad is identiek met het engl. creek dat kraken beteekent. Doove kool en doove netel staan tegenover zuurkool en brandnetel gelijk doof tegenover hoorend. Prof. J/W. Muller teekende uit den kindermond op : een donkere stem en een grijs geluid. Wij noemen den klank van een hoorn rond, het geluid van een obo scherp, den toon der violoncel golvend en breed. Wat mag daarvan de reden zijn ?

Wundt heeft op grond van verschillende physiopsychologische redenen die ons hier te ver af zouden leiden, de stelling opgezet, dat deze metaphora's van het eene zintuig naar het andere op een gelijkheid van gevoelstoon berusten. Ik was door zijne redeneering reeds half overtuigd, maar het doorslaand bewijs heb ik pas gevonden, toen mijn aandacht viel op de synesthesieën of sekundaire waarnemingen.

Het is toch sedert Athanasius Kircher in de psychologie een bekend feit, dat met de objektieve gewaarwordingen van één der zintuigen, bij kinderen en hypergevoelige menschen een vaste kongruente reeks van subjektieve gewaarwordingen in een der andere zintuigen gepaard gaat. Ik herinner aan de algemeen bekende audition colorée. De synesthesieën der andere zintuigen zijn evenwel nog veel interessanter, maar helaas minder bestudeerd. Zoo proeven sommigen bij felle koude wel degelijk een bitteren smaak in den mond. Anderen zien bij 't proeven van goede melk geel, en bij slechte melk bruin of zwart. Weer bij anderen hebben alle sterk geprononceerde geuren zich een vaste kleur uitgekozen. Sommigen ten slotte zien bij 't hooren van een obo eene scherpe witte pyramide met de punt naar zich toegekeerd, en die bij 't stijgen der tonen al langer hoe spitser wordt; bij den klank der violoncel zien zij een breeden golvenden band, en bij hoorngeluid schijnen ronde kringen voor hen weg te zweven.

Sluiten