Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Daar verder de gewaarwordingen der andere zintuigen dikwijls met gelijke gevoelsschakeeringen gepaard gaan, vertoonen zich in die gevallen dezelfde mimische lijnen. En daar ten slotte ook het hoogere gemoedsleven gedeeltelijk op diezelfde gevoelsverschillen berust, drukken wij ook onze affekten en emoties in dezelfde gelaatstrekken uit.

Darwin, die ook een heel interessant boek over de gevoelsuitingen heeft geschreven — interessant bedoel ik vooral om de groote massa feiten — was door Piderit en Gratiolet op de oorspronkelijke nuttigheid dezer bewegingen opmerkzaam geworden. En met dezelfde auteurs had hij uit de andere gevallen, waar ze niet direkt meer van nut zijn, tot de metaphora's der mimiek besloten. Deze vond hij nu zoowel bij dieren als bij menschen. Dus weer een nieuw bewijs voor de stelling : menschen zijn ontwikkelde apen. Is die redeneering stringent ? Natuurlijk niet, want niemand heeft ooit ontkend dat de mensch veel met de dieren gemeen heeft. Maar verder is er hier ook opvallend onderscheid.

Op de eerste plaats is het gevoel, het zinnelijk neigingsgevoel van den mensch, reeds daarom niet eenvoudig weg met het dierlijk gevoel te vereenzelvigen, omdat met alle normaalmenschelijke gevoelsphasen steeds een direkt zelfbewustzijn gepaard gaat, dat aan het dier ten eenenmale is ontzegd. Als er dus bij de dieren gevoelsoverdrachten van het ééne zintuig op het andere voorkomen, wat zeer waarschijnlijk is, dan mogen wij die met de menschelijke overdrachten gerust vergelijken, maar ze er niet aanstonds mee op dezelfde lijn stellen.

Doch ten tweede maakte Darwin geen onderscheid tusschen het zinnelijk gevoel en ons hooger gemoedsleven. En dit is toch heel iets anders ; wij schrijven aan dieren ook in. het gewone spraakgebruik allerlei gevoel toe als pijn,.

Sluiten