Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Ik kan hem niet meer zien, moduleeren wij in het hartstochtelijk gesprek juist op dezelfde wijs. Volgen wij deze vingerwijzing van de kunst naar de natuur.

Aan de muziekvoorbeelden hebt u al gehoord hoe natuurlijk dit plotseling stijgen en dalen met den natuurlijken toonval der taal overeenkomt. Maar door een zorgvuldig noteeren van het dagelijksch gesprek kunnen wij nog veel fijner nuances onderscheiden.

In het algemeen zagen wij reeds dat exciteerende gevoelens den toon omhoog, deprimeerende gevoelens daarentegen den toon omlaag drijven. Beschouwen wij deze beide bewegingen nu evenwel elk eens afzonderlijk.

Logische akcenten dus met betrekkelijk onverschillig gevoel verheffen zich meestal maar een sekund. Wordt evenwel het begrip praegnant, of vormt het een tegenstelling of den top der heele periode, dan rijst de toon aanstonds een terts, soms zelfs een kwart of kwint. Maar zoolang men natuurlijk spreekt, zelden hooger.

Bij de gevoelsakcenten moeten wij verschillende gevallen onderscheiden. De geleidelijke, stijging langs chromatische of diatonische scala teekent een aldoor stijgend affekt of een klimmende spanning, zoo in het zinnetje

opgevangen bij een harddraverij waar het oog van den spreker Koortsachtig den overwinnaar volgde. Er kunner evenwel in die geleidelijke stijging ook dalingen voorkomen, gelijk wij al zagen in „Dat is prachtig" ; maar nog duidelijker teekent zich deze zakjeslijn in een roepScène, waarin de toegeroepene niet schijnt te willen antwoorden, en de

Sluiten