Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die kontrasten waartusschen het gevoel op- en ondergaat ? Is er van onze gevoelens een klassificatie mogelijk die haar reëelen grond heeft in het wezen van ons gemoed zelf ?

Slaan wij den blik terug op ons materiaal.

Op de eerste plaats vinden wij daar een algemeene tegenstelling tusschen exciteerend en deprimeerend, positief en negatief of sthenisch en asthenisch: zoo bij de temperamenten en de stemtemperatuur, een harde, scherpe stem tegenover een teedere, weeke stem; bij majeur en mineurtoonaard de groote intervallen, stijging van tonen uit de meer en meer gespannen stembanden en daling van tonen uit slappe keel, het groot akkoord en het dominantseptiemakkoord, het spreken op lagen of hoogen toon.

Op de tweede plaats treffen wij een onderscheid aan tusschen lyrische en dramatische gevoelens, al naar gelang het gevoel zich absoluut daarbinnen afspeelt, dan wel of het een onmiddellijke relatie heeft naar buiten : zoo in de gebaren, naar binnen en naar buiten, de open en gesloten klinkers, in de rompstellingen van Rutz, in de kleinere en grootere intervallen, de geleidelijke stijging en de stijgende sprongen, de openhartige en de teruggehouden intervallen, de volle deklaratie en de toespeling.

Ten derde stooten wij op een tegenstelling tusschen passief en aktief of ken- en wilgevoelens, koel en warm, de eerste meer bespiegelend of kontemplatief, de laatste meer strevend en strijdend, zoo b. v. bij het blijven zweven op denzelfden toon en de snelwisselende intervallen, de stafrijmen en de enjambementen, de logische en emphatische akcenten.

Ten vierde zagen wij bijna overal een verschil tusschen intensiteiten. Denkt b. v. slechts aan de opbodscène uit de Dameblanche, en dezekomen overeen met de toppen der fasen.

Ten vijfde zagen wij vooral in ons eerste deel, maar ook later voortdurend, een onderscheid tusschen onze zinne-

Sluiten