Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vrijheid op geestelijk zoowel als politiek terrein; Nederland, niet alleen en bovenal het land van Willem den Zwijger, maar eveneens het vaderland van Erasmus en Spinoza, is als van zelf aangewezen om zich eene ethiek te scheppen, uitmuntend door fijnheid, diepte en veelzijdigheid van opvatting.

Daarom juist mag er ook geen sprake zijn van een blindelings navolgen van hetgeen reeds in andere landen begonnen is; meer dan ergens moet in deze kwestie eigen karakter en verleden, moet oorspronkelijkheid bewaard blijven.

Is de z.g.n. ethische beweging in Amerika ontstaan en naar Engeland overgebracht, eenigszins sekte-achtig in haar optreden, zoo is dat slechts het natuurlijk gevlog van een eigenaardigen landsen volksaard, van een noodzakelijk rekening houden met nationale omstandigheden en gevoelens.

Opgevat in den wijsgeerig^wetenschappelijken geest, dien men in Holland mag verwachten, zullen termen als „ethische kerk", of „ethische godsdienst" eerder vermeden, dan gezocht worden, zonder dat daarom belet wordt het in zekeren zin zich verbonden gevoelen met allen, die in verschillende landen, op verschillende wijzen zich wijden aan dezelfde taak.

Wat de finantieele bezwaren betreft voor een practisch aan het werk gaan, deze schijnen allicht grooter dan ze werkelijk zijn. In elk geval kon een begin gemaakt worden door sprekers en schrijvers daartoe bekwaam en geneigd, de sympathie, de geestdrift op te wekken. Langzamerhand komt dan wellicht de geldelijke steun, die noodfg is voor het vervolg.

Het is verwonderlijk hoezeer een eerst beginnen, een eerste inspanning om te geraken tot hetgeen men wil, de moeilijkheden allengs ziet verminderen en eindelijk overwint, zelfs geldelijke moeielijkheden.

Londen, 1898. G. K.

Sluiten