Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

worsteling om regeling, verheffing van geestelijk leven; naast den ekonomischen strijd, de strijd om eene levensbeschouwing.

De natuur, de werkelijkheid moet haren grooten idealen, zoowel als materialen rijkdom worden afgedwongen.

De preoccupatie met de physssche takken van wetenschap was slechts de natuurlijke inleiding voor de eeuwig terugkeerende geestelijke conflicten en vragen. Aangezet door den aanhoudenden groei der behoeften, verscherpte het menschelijk intellekt zich in de 19de'eeuw op ongekende wijze, en werd door deze geaccentueerde scherpzinnigheid en vindingrijkheid eene chaotische massa van stoffelijk en geestelijk materiaal ontbonden, dat, zonder redelijk-zedelijke aanwending eerder dreigt de wereld tot een hel, dan tot een paradijs te maken. ,

Althans dit is de gewaarwording van hen, die noch door de zinnelijke streeling van een verfijnd materialisme bevangen, noch door het optimisme der grofsmeden van toekomst-utopiën verblind, het vele leelijke en gevaarlijke in de moderne wereld pijnlijk gewaar Wordén'.

Dat het begin der 20ste eeuw iets heel anders heeft gebracht, dan het einde der 19de zich had voorgespiegdck daarvan geeft wel dagelijks de heftige re-aktie,- die opnieuw de volken met dwang omklemt, een sprekend, bewijs, en dat dit feit tot inkeer stemt en tot een weder opnieuw stellen en onderzoeken dér problemen'en motieven, die de voorwaarts stuwende stroomingen ibefaeerschen, spreekt van zelf.

Want, niet waar? logischer en ook hoopvoller is het vermoeden, dat de oorzaken van dezen plotselirigei», beftigen terugslag te zoeken zijn eerder in een te kort, eene onvolledigheid van inzicht en streven bij de vooruitdringenden zelve, dan in. een buitengewone levensvatbaarheid der beginselen der re-aktie.

De eigenlijke moeielijkheid, het zwaartepunt van verweer ligt daarom1 niet langer hoofdzakelijk in de direkte bestrijding,:van kerkelijke orthodoxie en politiek conservatisme; zij is verschoven naar het eigen terrein der voorwaarts-bewegingen; waar de strijd om eene levensbeschouwing is ontbrand, waar de taak dringt eener Opbouw van ideeën en idealen tot vasten grondslag, tot hechten steun van het zich transformeerend leven van individu en maatschappij.

Sluiten