Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meest elementaire, primaire krachten en neigingen blind is, en dat zij eerst in den mensch door diens hoogste zelf, diens edelste vermogens zich kan ontworstelen aan de invloeden, welke het leven bedreigen en te gronde richten, in plaats van het te beschermen en de gelegenheid' te geven tot hoogste ontwikkeling.

Een juister natuurbeschouwing, die alle ideeèle faktoren binnen den cirkel weet van natuurlijk gebeuren en hen in dezen zin binnen het gebied harer waarneming trekt, voert op tot de eigenlijke idéé der cultuur, die is: de mogelijkheid van overwinning der lagere levens-uitingen en vormen door hoogere en meer volkomene.

En het is om deze cultuur, om dezen hoogeren graad van menschelijkheid, dat het te doen is. Alleen uit haar kan geboren worden en volgroeien de echte Levenskunst, die zal zijn dë natuurlijke religie, de on-ibekrompen, on-gedwongen moraal.

Evenmin als de uitsluitende aandacht gewijd aan physische wetenschap bevrediging bracht, omdat gevoeld werd, dat een groot stuk realiteit, en dat wel van hoogste waarde, werd voorbij gezien, evenmin kan een uitsluitend op den voorgrond stellen van ekonomische, sociale belangen op den duur terug dringen het probleem der persoonlijke, geestelijk-zedelijke verheffing, dat, met dat der maatschappelijke hérvorming onafscheidelijk is verbonden.

Het historisch materialisme, even als de uitsluitend physisch natuurwetenschappelijke methode uit welke het geboren is, van buitengewoon nut tegenover verouderde, theologische en ideologische waan-voorstellingen, van onbetwistbaar belang, waar het de waarheid in het licht stelt van de afhankelijkheid van den mensch en van alle cultuur, van uiterlijke omstandigheden, van ekonomische verhoudingen, van de inrichting en regeling van dén menschelijken arbeid', als eenige betrouwbare bodem voor eiken hoogeren opbloei van menschelijk bestaan, dwaalt alleen dan, wanneer het beweert, dat deze opbloei niet evenzeer vereischt aandacht, toewijding, strijd, inspanning om mèt en naast de sociale transformatie mede te gaan, haar te versnellen, te steunen en te bevestigen.

De bewering, dat de geestelijke bevrijding van zelve de ekonomische op den voet zal volgen, als de bloem uit den knop zal opschieten, is wat al te optimistisch, bovendien wetenschappelijk

Sluiten