Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eener meer volledige monistische nattuur-beschouwing, die door psychologisch-sociologisch onderzoek en dialektische methode het gebied der natuurwetenschap uitbreidde en een klaarder licht wierp op de physisch-psychische verhoudingen, daardoor op den rechten weg leidend de studie van den menschelijken geest in zijn natuurlijk, maatschappelijk en kosmisch verband.

Het probleem is dit: (en al het twistgeschrijf der vooruitstrevendere onderling gaat om deze kwestie heen) een mechanisch-dogmatisch materialisme, door de erkenning der geestelijke elementen en der individueel-sociale psyche in de zinnefijk-natuurlijke wereld, tot een hooger inzicht op te heffen; dus: het geestelijke, het psychische, het boven alles waardevol element, dat den mensch en zijn milieu, de maatschappij, als zoodanig, als menschelijk kenmerkt, te zien, ontdaan van allen boyenaardschen, problematischen invloed, ingeweven in de zinnelijke wereld der verschijnselen zelve, waaruit alleen de dialektische methode het door waarneming en innerlijke ervaring, tot opheldering momentaan afscheidt.

Subjekt en objekt beiden, deelen der Natuur, gebonden door kosmische, universeele wetten, buiten of boven welke niets meer is of uitgaat; deelen van een geheel, een Heelal, dat was en is en zal zijn in de eeuwigheid zijner autonome Scheppingskracht, die in elk zijner vormen, zijner schepselen dringt naar voortzetting van Leven en Ontwikkeling.

Een in natuur-wetenschappelijken zin, op deze wijze verder voortdringend, dóórvoelend, dóórdenkend Inzicht stelt in de plaats van verouderde en moderne abstracties, die beide nog primitief en onvolledig waren en bleven in hunne voorstelling der dingen, de volle realiteit van elke levens-beweging en verhouding in zijne veelvoudige éénheid van uiterlijk en innerlijk, physisch en psychisch, stoffelijk en geestelijk, objectief en subjectief natuurfeit.

Zóó verkrijgt het begrip Evolutie, doorgevoerd in zijne logische consequentie, ook op het gebied der geestelijke toestanden, met zijne opvatting van het. Bewustzijn als deel der natuur, als zijnde ook een werkelijk natuurfeit, eerst zijne volle, eigenlijke beteekenis en waarde; zoo wordt de idee der Transformatie tot altijd hooger, meer volkomen vormen, geplaatst naast die der revolutie, de affirmatieve Synthese eener juiste waardeering, naast negatie en afbreking; en deze voorstelling is met de wezenlijke natuur der

Sluiten