Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Alles te weten in de natuur, d. w. z. binnen de natuurlijke sfeer der dingen, gebonden aan vaste wetten, in een natuurlijk proces van bevruchting, ontvouwing, wording, groei, juist ook die meest belangrijke, mensch en menschelijke gemeenschap onderscheidende verschijnselen, alles wat eertijds daarbuiten of daarboven werd gewaand, als iets van gansch afzonderlijken, hoogeren oorsprong, goden, god, geest, ideaal, idee, d. w. z. alle bezielende, steunende voorstellingen, nu gekend, gezien als uitvloeisel, als voortbrengsel van een vóelend, beeldend, denkend scheppings-vermögen, hoogste triomf der natuur in den mensch zelf.

Zoo luidt de allereerste verovering eener toekomstfilosofie, van een inzicht, dat de negatie der religie, der moraal, kortom de onjuiste interpretatie en geringschatting der geestelijke faktoren en bestaansvoorwaarden zal kunnen overwinnen.

Twijfel aan de noodzakelijkheid en de mogelijkheid van dit herstel in evenwicht, van juister begrip en waardeering der 'innerlijke, psychisch-geestelijke bestaansfeiten is heden ten dage niet recht meer mogelijk. De leeringen eener generatie, die zonder gave des onderscheids, mèt de primitieve, verouderde waanvoorstellingen van mythologie, theologie en de abstrakte gedachtenwringingen eener aan de theologie nooit recht ontgroeide filosofie, meende, elke geestelijke levens-leiding en levens-verheffing te kunnen ontberen, geraken door eigen ledig en ontoereikendheid meer en meer op den achtergrond.

Rijper ervaring, fijner kritisch doorzicht en vooral het zich aan de aandacht opdringend gewicht der zielkundige problemen, waarmede onze generatie tot bezwijkens toe worstelt, heeft ons het materialisme leeren verwerpen als dor en onvruchtbaar, als machteloos om de volle waarheid der natuur, die het menschelijke en maatschappelijke insluit, te leeren begrijpen.

Door een ab-normale, exclusieve aandacht voor het zichtbare feit, voor de louter physieke werkelijkheid, voor hetgeen bestond en was, verdween de geestdrift voor wat zou kunnen zijn. Daartegenover een uitsluitend zich verzinken in persoonlijke stemming en aandoening, in de gevaarlijke maalstroom der verteerende erotische emotie, zonder belangstelling voor het groote, algemeene dat daar buiten en boven gaat.

Een gerechtigd zich kanten tegen alle verouderde schijn-ideologie

Sluiten