Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

sloeg- over in eene miskenning, eene onderschatting der mogelijkheid van een in de realiteit gegrond idealisme, dat door zijne innerlijke kracht-faktoren een veiliger haven zou kunnen worden voor menschelijke nooden en verlangens, dan alle religieuze en filosofische systemen van voorheen, die door het zoeken van steunpunten buiten de natuur om, veelal machteloos waren gebleven tegenover de natuurelementen van destructieve geaardheid.

Al mocht hier en daar in de voortbrengselen der décadence een eigenaardige glans van schoonheid geboeid houden, en een verfijnd sensitivisme voor het oogenblik zichzelve en anderen wiegen op de delikate golving van uiterste sensaties, eene ontnuchtering uit dezen toestand kon niet uitblijven; het besef niet worden onderdrukt, dat hier niet was 'het heil, het levenwekkende schoon van een werkelijk glans-tijdperk van menschelijk willen en kunnen, of de dageraad van een nieuw hoog-getij van verjongd streven, alleen een na-bloei, en eene re-aktie tegen eene conventie, tegen vormen die op allerlei gebied zich hadden uitgeleefd, een döorgangs- en overgangs-beweging naar nieuwe levens-toestanden en hoogere persoonlijke ontwikkeling. Totdat langzamerhand het besef doorbrak, dat het naturalisme, zooals het tot dusverre was opgevat, dat studie der verhoudingen van tastbare, materieele dingen, dat onderzoek van uitsluitend physisehe, zichtbare feiten voor eene levensduiding van het wereld-bewegen in zijn geheel, jammerlijk te kort schoot; dat het groote belangpunt, het essentieéle probleem is: de natuurlijke beheersching der natuur door hare eigen hoogste elementen en krachten, d. w. z. intelligente interpretatie der overstelpende natuurweelde, kritisch onderzoek en daarna doeltreffende verwerking, gebruik van het oneindig natuur-materiaal tot een menschelijk maatschappelijk, tot een echt cultuur-, d.i. geordend leven van steeds hooger vormen.

Deze taak is eene gemeenschappelijke, einddoel der ware opvoeding en van elk persoonlijk streven Zij is een arbeid van keuze, van onderscheidingsvermogen, van transfbrmeerende leiding, die het, in elk menschelijk wezen sluimerend scheppings-vermogen wekt en aanvuurt.

Deze bron van scheppings-vermogen in den mensch zelf, als gevoel, verbeelding, gedachte, is, in de periode waarin wij nu zijn aangeland juist van vitaal belang.

Sluiten