Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

woorduiting te boven gaat en als het onuitsprekelijk wonder de diepten der ziel beweegt.

En zooais Joseph Dietzgen, de buitengewoon belangrijke arbeider-filosoof, terecht opmerkt:

„Diese allgemeine Wunderbarkeit ist eine natürliche des Kosmos".... en iets verder: „Der Kosmos hat alle Attribüte der Gottheit ohne den Dualismus. In den Kosmos besitzen wir endlich der zuverlassigen, monistischen und daher logischen Anfang und Endpunkt für eine konsequente Weltanschauung, welche mit allen Resultaten der Wissenschaft harmoniert."

Welnu, zeer groote ontvankelijkheid voor kosmische natuurontroering is juist een eigenaardige trek van den mensch der moderne tijden.

Waarschijnlijk staat met dezen eigenaardigen trek in verband dat muziek is, de kunst bij uitnemendheid, die in den nieuwen tijd in scheppingsvermogen de meeste andere kunsten overtreft. Eerst de moderne, de uiterst sensitieve, in zich zelf gekeerde mensch vermocht fugas, symphonieën, liederen, ten slotte het toondrama voort te bréngen; al te saam soheppingen waarin intensieve persoonlijke en kosmische, d. i. religieuze emoties hunne volkomenste uitdrukking vonden.

De oppervlakkigheid van het oordeel, dat religieuze aandoening voor onzen tijd als iets afgedaans beschouwt, is hiermede geloochenstraft.

In werkelijkheid staan wij* mèt de maatschappelijke regeneratie voor eene geestelijk-zedelijke d. i. religieuze opleving van ongekende beteekenis. De bewijzen voor deze bewering zijn overal waar te nemen; zij wachten slechts op aandacht, op begrijpen, op duiding.

Inderdaad is een groot, mooi, waarachtig Leven, noch de afspiegeling daarvan in kunst, denkbaar zonder dit moment van hoogsten eerbied, adoratie, van eene diepe, universeele gewaarwording, die 'boven alle tijdelijke belangen, boven persoonlijke sensaties en zorgen uit, door elke Transformatie been, kern blijft dier Levens-verheffing, die den echten zin uitmaakt van het woord religie.

Een volledige wetenschap, leidend tot vollediger natuurbeschouwing, met hare grandipse conceptie van den Kosmos, van het eeuwig wordend Universum, zal in steeds dieper intensiteit van

Sluiten