Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

anders als het gevolg eener physisch-psychische worsteling van geheel het menschelijk wezen, der persoonlijkheid, om. in hoogere kracht, tot een edeler vorm over te gaan.

Welnu, juist de ethische, d. i. de redelijk-zedelijke — d. i. de religieuze re-generatie, die dezen overgang moet te hulp komen en het groot verlangen, waaraan zoovele in onze dagen bezwijken, zal kunnen bevredigen, schuilt in deze levensbeschouwing, die wij benaderend noemen: Immanent-Idealisme. Al is het nog slechts in allereerste aanduiding, van vóórvoelend heerwijzen, meer dan in dicht omlijnde uitwerking, de kern is daar van een inzicht, dat zal kunnen groeien tot een geloof, waaraan een vermoeid, zoekend geslacht zich zal kunnen opheffen

; 'En dit &eloof< dit inzicht is niet zoozeer de verkondiging van ééne bepaalde waarheid dan wel eene lichtwerping op verschillende waarheden van voorheen en thans wier verband eerst te weinig begrepen, nu allengs in hooger Transformatie elkander aanvullend, langzamerhand gaan doordringen eerst in het bewustzijn van enkelen, later van velen, om ten slotte te kunnen volgroeien tot de nieuwe Levens-Affirmatie, zonder welke de Nieuwe geboorte van ons geslacht niet denkbaar is.

Voor het toekomstrijk, waarvan gedroomd wordt, voor de sociale hervorming, waaraan reeds met zooveel geestdrift wordt gearbeid, is een grondslag van louter materieele elementen ontoereikend, is' de overwinning van het kapitalisme, de ekonomische transformatie alléén, niet voldoende.

Zonder arbeid aan eene op nieuw stelling van geestelijke waarden, van ideëele feiten, die eene persoonlijke re-generatie (en zonder deze is eene sociale wedergeboorte eenvoudig een zin-ledige machtspreuk) ten doel hebben, zullen wij het gezochte land niet eens naderen, laat staan bereiken en bevestigen.

Hoe zwaar ook wegen de uiterlijke omstandigheden, de ekonomische verhoudingen als suggestieve machten, die de menschelijke natuur tot op zekere hoogte beheerschen,' zonder vaste ethische beginselen, zonder karaktervorming, zonder eene opvoeding die zich ten doel stelt dé opwekking, de ontwikkeling der innerlijk redelijk-zedelijke kracht als tegenwicht voor de demonische elementen van uiterlijken en innerlijken oorsprong, is op geen enkel gebied van menschelijk streven overwinning mogeljjk en duurzaam.

Sluiten