Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

evolutie, wier mogelijkheid het immer najaagt, de geestelijke evolutie uit het oog verloor en terzijde schoof als een „quantité négligeable" die aan zichzelve kan worden overgelaten.

Dteze onbegrijpelijke eenzijdigheid die den grondslag van alle cultuur miskennend, de cultuur in gevaar bracht, dient te worden opgeheven.

Bedrieg u zelf niet langer, het geval Ferrer typeert den algemeenen toestand. Laat u niet om den tuin leiden door hen die de beteekenis van dit geval met hun gewone philister-wijsheid trachten te verkleinen; het is de valsche moraal der duisterlingen die altijd wederom de echte moraal trachten zwart te maken. Denk aan de gruweldaden in Rusland ons door den edelen prins Kropotkine in zijn laatste werk met statistische klaarheid geschilderd, denk aan Spanje waar het Jezuitisme heult met de woekeraars die Marokko willen plunderen, denk aan Pruissen waar de landjonkers het volk uitzuigen, denk aan Nederland, ja ten slotte aan het vrije Nederland waar een klerikalisme het bewind voert dat de scholen, de geheele opvoeding bedreigt; immers het zijn alle verschijnselen der zelfde oorzaak, eener wijd-vertakte en om zich. grijpende re-aktie, die gaat tegen vooruitgang, tegen de menschelijke bevrijding en ontwikkeling, tegen de geestelijke evolutie die ten slotte voorwaarde is voor elke poging van den mensch naar hooger innerlijke en uiterlijke bestaans-vormen.

En het is daarom, dat ik u wensch te spreken over deze geestelijke evolutie, over den voortgang der menschelijke bewustwording als het brand-punt dat de aandacht moet trekken wil men zich doeltreffend aangorden tot een strijd tegen de machten der duisternis die van alle zijden aandringen.

De tijden zijn voorbij voor een geesteshouding, die men in Engeland karakteristiek noemt: „The sit on the style attitude". Hoe aestbetisch en behagelijk ook, deze houding is in dagen van strijd als de onzen niet op zijn plaats; zij behoort tehuis in andere geschiedsperioden; zij die haar des ondanks willen voorspreken of door hun temperament gedrongen haar aannemen, zullen toch zeker een gevoel va"n onvruchtbaarheid en daardoor onvoldaanheid niet kunnen onderdrukken. Waar het in de eerste plaats op aankomt is de menschen er attent op te maken hoe vol, ja verwarrend vol de wereld is van dien gang der menschelijke bewustwording,

Sluiten