Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat vóór hem op nog genialer wijze door Guyau (geb. 1856 — gest. 1886) reeds was verkondigd, — waar hij het Leven zelf in zijn surplus van kracht, in zijn intensieve en expansieve scheppingskracht als eeuwige welbron van alle gebeuren verheerlijkt.

Van deze beide denkers is Guyau verreweg de zuiverste. Bij Bergson zijn daarentegen de tendenzen der terugwerkende re-aktie verwarrend en over de problemen van het religieus bewustzijn en der moraal heeft hij zich neg niet uitgesproken.

Guyau wèl. Bovendien was hij minder af getrokken-filosoof, meer socioloog en moralist en hebben al zijn werken onmiddellijk contact met de sociale en ethische problemen van onzen tijd.

Guyau was een der eersten, die begreep, dat wat de moderne menschheid noodig had was: een Levenstechniek die de mechanische techniek zou weten te leiden en te beheerschen. Vandaar dat hij schreef over opvoeding, moraal, religie, kunst, over al die faktoren waarin het psychisch-geestelijke op den voorgrond treedt.

Ten tijde van Guyau en na hem bewoog zich het voelen en denken van' vele intelilectueéle leiders en artiesten in deze zelfde richting. Men voelde, men zag in, dat de fatalistische voorstellingen van bovennatuur lij ke godsdiensten geen grond van werkelijkheid meer bezaten, maar eveneens bleek het historisch-materialisme dat door een zelfde fatalisme beheerscht werd, tekort te schieten voor de oplossing onzer individueele en maatschappelijke problemen.

De wereldoorlog heeft de juistheid van dit inzicht bewezen.

Het verouderd regime der politieke en diplomatieke stelsels met de geestes-richting die er achter staat is jammerlijk te kort geschoten. Verward in de eigen kortzichtigheid heeft het een wereldtoestand opgeroepen die aan ontwrichting en ellende alles overtreft wat de menschheid ooit te lijden heeft gehad.

Maar ook in het tegenovergestelde kamp, ook in onze eigene bevrijdings-kringen vond een algemeene inzinking plaats, waarvan de mogelijkheid niet was voorzien.

Een gunstige uitzondering maakten, hoofdzakelijk in Engeland, enkele karaktervolle persoonlijkheden en de minst dogmatische socialistische partij, die der onafhankelijke arbeiders.

Bovendien onderscheidden in de vrouwen-beweging zich die, welke het Internationaal Congres bijeen riepen; en een comité voor duurzamen vrede hebben gevormd.

Sluiten