Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der kanonnen en bommen met bulderend geweld zich uit; van deze reuzensoort der militaristen zijn de menschen, die het vreeselijk spel medemaken, zoowel als die het ondergaan, de slachtoffers.

Bij de manschappen die in het gevecht staan en hun kameraden om zich heen zien vallen, verliest het menschelijk bewustzijn zich in woede, in lust tot wraak; zelfs een pleegzuster vermeldde deze gewaarwording, waar zij in den strijd gedrongen, den vijand tegenover stond. Van het begin tot het einde is een worsteling als deze één massa-suggestie van blind' instinkt; zelfs voor de buitenwereld een infectie, die met het nieuwsblad onze woningen binnen sluipt. Met leugen en drogredenen omgeven slaan de berichten elkaar dood, op die wijze een sfeer van onbetrouwbaarheid wevend, die dfen lezer verwart, het oordeel ontzenuwt. De hoofdindruk is dat wij jaren lang hebben geleefd op een vulkaan die nu naar alle richting heen zich uitspuwt; dat de wereld elektrisch geladen is en van uit deze spanning bommen, kanonnen en mijnen, uit de lucht, langs d'e aarde, en van uit de zee door menschen op menschen doel-bewust, mikvast worden gericht

Neen, deze oorlog, gegroeid tot een wereldbrand, is niet de heilige strijd voor het vaderland, voor verdediging van eigen grond en vrijheid, waarvoor elk der naties, in zelf-bedrog, in eigen grootheidswaan verloren, hem uitgeeft. Deze oorlog, geworden tot een wederzijdsch wreedaardig vernielings- en vernietigingsproces, stond vanaf zijn aanvang onder het teeken van grootheidswaan en geweld. Imperialisme, militarisme, kapitalisme, één monsterverbond van dorst naar macht, naar de opper-hteerschappij, naar bezit heeft dezen oorlog ontketend.

Geen blauwboeken en geen witboeken kunnen de groote mogendheden van schuld vrij pleiten. In elk der betrokken landen is een zelfde reaktionnaire politiek, een zelfde kortzichtige diplomatie, met het kapitaal, dat haar steunde, schuld aan den bloedigen chaos van dezen wereldstrijd. Hier helpt geen valsche ideologie die het ware euvel onder drogredenen tracht te verbloemen. De vaderlandsliefde, het nationalisme, ja de godsdienst in naam van dezen oorlogsgod beleden, is öf huichelarij öf een waarde-schatting die onmiddellijk herziening vereischt.

Neutraliteit, in vele gevallen zwakheid, is nu kracht. Onzijdigheid, veelal een twijfelachtige houding van zelfzucht, is nu de

Sluiten