Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Inderdaad is dit aanpassingsvermogen de voedingsbodem bij uitnemendheid voor den oorlog.

De groote vraag is dus op welke wijze tegenover dit aanpassingsvermogen een weerstandsvermogen op te wekken en op te voeden in staat den oorlog en al wat hem veroorzaakt heeft en in stand houdt te bestrijden.

Deze taak der oorlogs-bestrijding is de taak der bestrijding van het imperialisme dat oorlog op oorlog heeft doen losbarsten, omdat het zonder oorlog niet bestaan kan.

Wie in het imperialisme nog niet de meest wezenlijke oorzaak van den wereldoorlog, den grootsten vijand van den vrede erkend heeft, kan deze taak niet op doeltreffende wijze vervullen.

Het is altijd mijn beweren geweest dat voor den strijd tegen den oorlog, tegen het militarisme het eerst-noodige is een klaar begrip van den oorlogstoestand, een heldere bewustwording zijner oorzaken. Het congres of de vereeniging, die op deze oorzaken niet den allereersten nadruk legt werkt in dten blinde.

Op welke wijze, in welken geest kunnen en moeten dan zij, wien het ernst is met hun arbeid voor den vrede, deze taak opvatten ?

Nadat de oorlog twee jaren gewoed heeft en dagelijks dreigender wordt ook in zijn naweeën en gevolgen voor de toekomst, is het zeker niet overbodig ons zelf en anderen deze vraag te stellen.

Ik verbeeld mij niet deze vraag, die de levensvraag der volkeren is, in de weinige bladzijden die hier volgen zelfs maar bij benadering te kunnen oplossen.

Mijn bedoeling kan slechts zijn: het probleem te stellen, en in enkele trekken te herinneren aan velerlei dat in verband staat met een mogelijke oplossing.

Voor deze oplossing zelve is, dit spreekt van zelf de medewerking noodig van allen in alle landen, die ernstig doordenkend en krachtig willend, die diep gevoelend, vóóruit en niet achteruit het heil der wereld zoeken, de hernieuwing voorbereiden die op de ineenzinking van heden volgen moet.

Een dergelijke grondige actie tot aankweeking van weerstandsvermogen tegenover de oorlogshypothese stel ik mij voor in een drievoudig samenstel.

Mij dunkt, zij moet in de eerste plaats worden opgevat als een

Sluiten