Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

school en huis doorgedrongen, dank zij de vele pioniers die beider arbeid hebben voortgezet, een arbeid, en dit is wel zijn hoofdverdienste, waarin het aesthetisch, ethisch en sociaal bewustzijn vereenigd samenwerken. En het is deze samenwerking, deze drieeenheid, die absoluut noodzakelijk is voor den nieuwen mensch en de nieuwe maatschappij. De ontwikkeling der individualiteit en der samenleving, die met elkander, het spreekt immers van zelf, het allernauwst verband houden, laat zich niet' opsluiten in welk eenzijdig dogma ook.

De natuur gaat boven de leer en geen leer kan worden een Levens-leer, d.w.z. een grondslag voor Levens-groei, die niet met de menschelijke natuur, met de natuur in haar volledigheid rekening houdt.

Terwijl in Duitschland alle leiders der arbeidersbeweging op één na, alle artiesten en intellektueelen op geen na (enkele pacifisten uitgezonderd), voor de oorlogs-hypnose bezweken, traden in Engeland', toen de oorlog verklaard werd, drie ministers uit het parlement, bleef de groep der onafhankelijke arbeiderspartij getrouw aan haar beginselen en verhieven de vele intellektueelen, humanisten en hervormers die in de laatste dertig jaren, elk op hun wijze met toewijding in dienst der menschheid gearbeid hadden, hun stem tegen den oorlog. Een feit dat te denken geeft.

In deze, als in zoovele andere gebeurtenissen der.laatste twee jaren werkt de wereld-oorlog als een openbaring. Hij is als een toetssteen voor de leeringen, de inzichtten, bovenal ook voor de karakters, voor het weerstands-vermogen van organisaties, individuen en ideeën.

Hij is een keerpunt in de oriënteering van ons voelen en denken.

Op deze psychologische beteekenis van den wereld-oorlog moet de nadruk vallen.

Zij moet ten volle begrepen worden om den politiek-socialen toestand, de ontwrichting die hij teweeg bracht, de ellende die hij onverbiddelijk zal achterlaten te kunnen beheerschen en te lenigen.

De radikale hernieuwing der bevrijdingsbewegingen, de herleving der Internationale, hangt af van de psychologische doorgronding van den wereld-oorlog niet minder dan van de diagnose zijner politieke en sociale oorzaken. •

Het is ten opzichte der zielkundige ontleding dat de modernen

Sluiten