Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Men zal, ten opzichte van dit zoeken naar éénheid, spreken van Utopie. Maar ik vraag u, bestaat er heden ten dage, na al wat wij beleefd hebben en nog dagelijks beleven eigenlijk nog wel zoo iets als „Utopie"? Of zijn wij reeds zoo diep ineengezonken, zóó zeer verslagen dat slechts de Utopie van de misdaad, en der mechanische techniek, de Utopie van den dood ons de alleen mogelijke toeschijnt? Is dan elke andere Utopie van goede en vruchtbare daden, de Utopie van het leven voor goed weggeworpen in den opriogskrater ?

Wie, die dit zou willen gelooven of beweren?

Immers niemand. Wij erkennen eerst nu dat de Utopie zich opwerpt om verwezenlijkt te worden, dat de eene Utopie de andere waard is en dat in den strijd der tendenzen tusschen goed en kwaad, tusschen levens-opbouw en levens-vernietiging het onze eerste plicht als menschen is al onze krachten en vermogens in dienst te stellen der eerstgenoemden.

Precies het tegenovergestelde is gebeurd in den oorlog. Imperialisme en militarisme verslinden de grootste gaven, de edelste vermogens der menschheid in dienst van Mammon en zijn zwaard. Met valsch alarm en valsche betoogen misleiden zij het volksinstinkt, misbruiken zij de macht der traditie voor doeleinden van heerschzucht en hebzucht, die noch met vaderlandsliefde, noch met eer of landsverdediging iets te maken hebben. Zij stichten de geestes-verwarring, zij kweeken de geestes-verbijstering, die de troebele bron is hunner overmacht.

En het zijn deze beiden, het is deze geestelijke chaos dien wij in de eerste plaats moeten overwinnen. De organisatie van het voelen en denken dat re-ageert tegen den oorlogs-toestand en al wat hem veroorzaakt heeft: politiek en diplomatisch wanbeheer, de economische wedstrijd der grootmachten, hun heerschzucht en hébzucht, de algemeene decadence, de organisatie dus der re-actie tegen dit alles wat wij samenvattend „Imperialisme" noemen, is noodig voor den vredes-arbeid, den opbouw die reeds nu begonnen is en na den oorlog met inspanning van aller krachten moet worden voortgezet.

Genezing van den materiëelen en geestelijken nood grijpt nu meer dan ooit te voren in elkaar. Hoezeer ideëele -waarden invloed uitoefenen, welk een stuwkracht uitgaat van opvattingen, ingewortelde begrippen en idealen, zie, dat wordt bewezen door de

Sluiten