Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zoo herleeft in elk volk dat opstaat tegen zijn onderdrukkers de vrijheidsdrang zijner martelaren, zoo draagt de arbeid vrucht van hen die miskend, vervolgd en ter dood veroordeeld werden of verbannen, van allen die getrouw aan hooger levens-beginsel den weg gewezen hebben tot de hervorming der menschelijke samenleving.

Het Tsarisme ten val gebracht, de geboorte van een nieuw Rusland midden in den wereldoorlog op z'n hevigst is de natuurlijke re-incarnatie der ideeën en idealen voor welken een Kropotkin, Tolstoï en nog vele andere revolutionnairen geleefd, gestreden en geleden hebben, is de natuurlijke onsterfelijkheid van den mensch4|jken geest in zijn werking van geslacht tot geslacht.

Het omwoelend geweld van den oorlog heeft aldus in het derde oorlogsjaar de meest gevaarlijke en de meest zegenrijke tendenzen, die de maatschappij door middel der menschelijke natuur bewerken, in felle tegenstelling aan het licht gebracht.

Het is om deze op-nieuw belichting van den oorlogs-toestand, dat het ons in de volgende bladzijden te doen is, om een trachten naar dat wèl-begrijpen, zonder hetwelk elk oordeel ijdel is.

Rusland heeft de oorlogs-hypnose verbroken, Amerika is aan de oorlogs-hypnose bezweken.

Zie hier de twee feiten van het derde oorlogsjaar, die al wat gebeurd is in belangrijkheid overtreffen, en al wat verder gebeuren gaat beheerschen.

Voor het moment is de oorlogswoede er schijnbaar niet door verminderd, de geestesverbijstering er niet door verjaagd. Ik zeg schijnbaar want inderdaad is de kentering toch ingetreden, en klinkt, ondanks Amerika's reusachtige oorlogs-voorbereiding, het woord vrede door alle landen.

Het is nog niet lang geleden dat John Burns gezegd heeft: „Europa gaat een reeks van oorlogen tegemoet, waarvan het gered moet worden." Een opmerking, toen zeer juist, nu nog treffender, waar, na Amerika's wending, voor „Europa" in de plaats gezet moet worden „de wereld."

Immers sedert Amerika is toegetreden tot het sinister vernie-

Sluiten