Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geen enkele gemist kan worden in de geestelijke evolutie der menschheid.

De moderne tijd in welken deze evolutie döor de ontwikkeling der wetenschap met ongekende snelheid is voortgegaan, werd van zelf het tijdperk eener revolutionnaire bewustwording, waaruit de nieuwe wereld haar geboorte en opbouw tegemoet gaat. Zij, die voor het woord „revolutionnair" nog altijd, terugdeinzen, moeten zich herinneren, dat aan elke grootsche verandering, aan elke ontdekking, aan elke uitvinding en schepping, op welk gebied ook, die van beteekenis was, altijd' dit revolutionnair element eigen is geweest, dat Christus, Luther of Calvijn, om op dit gebied van den godsdienst te blijven, elk op hun beurt, revolutionnair zijn opgetreden en door hun tijd'genooten werden veroordeeld, gevangen genomen en gekruisigd.

Het is daarom onlogisch en onredelijk het goed recht der revolutie te ontkennen of gering te schatten. Het is itmimers duidelijk, dat op geen enkel gebied van menschelijk voelen en denken, van bewustwording, van kennis, van begrijpen, het laatste woord' gesproken is. En dat zoo min als door Galileï en Darwin op wetenschappelijk gebied, of door welk groot kunstenaar ook op zijn gebied, op het terrein van den godsdienst de laatste transformatie voltrokken zou zijn. Indien dit zoo ware, zou de geschiedenis van den modernen tijd een poover figuur maken. En het tegendeel is waar. De moderne tijd is van een grootsche beleving en doorleving, van een tragiek gelijk geen ander tijdperk ooit in die mate gekend heeft. Zijn chaos is zoo groot, omdat zijn erfenis en eigen rijkdom zoo ontzaglijk zijn. Juist hierom, is het zoo moeilijk den eigen geestelijken inhoud van dezen tijd duidelijk onder woorden te brengen, te formuleeren. Voor de oude ideologie, die verloren ging, zijn de equivalenten ruimschoots gegeven. Deze op te sporen, te onderscheiden en te erkennen als bouwmateriaal voor de levensbeschouwing van ons heden en die der toekomst, is de taak zonder welke geen politiek-sociale omwenteling blijvend kan worden tot stand gebracht. En deze taak van geestelijke re-generatie neemt in tijden der hoogste tragiek als de onzen zijn, het karakter aan eener revolutie, d.w.z. van een beweging, die lijnrecht ingaat tegen de conventie, tegen traditioneele opvattingen en begrippen. Het is

Sluiten