Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

enkele „groenen" wel eens denken; m;ar is een gemoedelijk, kinderlijk dom en eenvoudig, in hooge mate meegaand en gewilligd schepsel, mits hij u maar volkomen begrijpt?. Dit „volkomen begrijpen" is natuurlijk ten nauwste verbonden, met „de wijze waarop hij wordt behandeld, alsmede met de wifze waarop tegen hem wordt opgetreden "

Geen bajonetten! Deze zijn voor dit soort schepsel o n n o o d i g;. maar wel broodnoodig zijn mannen, diep doordrongen van groote en strenge rechtvaardigheidsbeginselen, mannen, die waarheid en recht bovenal willen dienen, die met de bevolking medegevoelen en als het ware met haar samenleven, en ook de door haar gesproken taal volkomen machtig z ij n.

Met dergelijke mannen is het Javaansche volk volkomen te regeeren, zonder tusschenkomst van ook maar één bajonet. Men b e k 1 e e d e in 1 n d i ë niemand met e e n i g gezag, in het allerminst op Bestuurs gebied en op politioneel gebied, noch ook op eenig ander gebied, die niet volkomen aan deze eischen voldoet!

Dat terrein, waar ontevredenheid heerscht, ten slotte een zeer vruchtbaar gebied wordt, waarop steeds kuipende fanatieke geestdrijvers met vrucht kunnen ageeren, heeft de geschiedenis voldoende aangetoond — ik noem slechts Tjilegon, Gedangan. Dat fanatisme ten slotte in Mohammedaansche landen, de groote rustende massa, als een lawine in beweging kan brengen en zelfs hoog beschaafde Oosterlingen tot waanzin kan leiden, heeft de geschiedenis eveneens geleerd.

Hij die daaraan nog mocht twijfelen, hij leze bijv: de brochure gptileld „het Aziatisch gevaar" van den gep: kapitein van het O. I leger J. P. Schoemaker. — Leiden — E.J. Bril, handelende over: „de Opstand der Sipaijers in Britsch-lndie".

Dergelijke gebeurtenissen zijn, zooals Professor P. J. VkVH' gezegd heeft, „een spiegel voor hetgeen onder soortgelijke „omstandigheden aan Nederlandsch-lndië zou te wachten en te „doen staan."

Sluiten