Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De tijden, dat men den industrieel met recht wel eens voorstelde als een „zuigpomp" zijn gelukkig voorbij; gewetenlooze menscheu treft men niettemin overal ter wereld aan, ook onder beheerders van gronden inhurende ondernemingen ; maar algemeen gesproken, zal het hoofd van een onderneming; dat zijn eigen belangen w e 1 begrijpt, van het voorschottenstelsel. geen gebruik maken, om de grondhuur zóódanig te drukken, dat de Inlander geen in zijn oogen passende schadeloosstelling meer ontvangt.

Eene verhooging van grondhuur is voor een suikerfabriek dan ook veelal geen levenskwestie.

Een grondhuur van ƒ 40.— a ƒ 50.— gebracht op / 50.— a ƒ 60.— vertegenwoordigende eene verhooging van 25en20°/# — voor een fabriek van bijv: 1000 bahoe aanplant, geeft per jaar (exploitatiejaar) slechts eene vermeerdering aan uitgaven van ƒ 10.000.— Wat vertegenwoordigt een dergelijk bedrag op de exploitatie van een onderneming die met tonnen werkt.

Indien daarmede vrede en tevredenheid kon worden gekocht, indien daarmede „de toenemende moeilijkheden, verwikkelingen „en wrijving met de bevolking", het rietbrandenvraagstuk, kon worden opgelost; ieder administrateur zou er zeker onverwijld toe overgaan.

Zuigpomppraktijken kwamen in vroegere jaren wel eens voor, op kleine ondernemingen en komen ook thans nog zeer veel voor bij den inhuur van sawahgronden door Chineezen — ter verkrijging van padi middels z. g. maro-systeem en middels andere analoge „deelbouw praktijken." Vooral waaraan de Chineezen thans a 1 g e heele vrijheid van beweging is gegeven, tiert dit kwaad, waartegen jaren lang zoo streng van Bestuurszijde werd gewaakt, weer welig rond. Ook het Chineezen immmi gratievraagstuk is een vraagstuk, waarmede de bureaucratie blijkbaar zeel veel moeite heeft; zulks blijkt maar al te wel uit het kort na elkaar tot stand komen van nieuwe immigratie-verordeningen. Ten opzichte van het Chineezen vraagstuk zou ik willen adviseeren; „Zorg er alleen voor dat de Chineezen zich niet van de bouwgronden der bevolking meester maken, de rest komt van zelf te recht, de honderd- ja duizendtallen immigranten lossen zich. verder van zelf wel op onder de millioentallen der bevolking.

Sluiten