Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hen, zij bezien die feiten met een geheel anderen bril als wij — vandaar ook, dat klakkelooze toepassing van Westersche voorschriften op den Oosterling zoo menigvuldig op mislukking moet uitloopen; de Wetten moeten zooals ik reeds zeide, voor elk volk naar de eischen van zijn statuur en van zijn natuur worden aangepast en aangemeten.

Unificatie van wetgeving is hier op velerlei gebied niet alleen o n m o g e 1 ij k, maar in mijn oogen zelfs „misdadig."

Uitbreiding van volksonderwijs — voor zooveel daaraan behoefte bestaat, — zal ontegenzeggelijk veel verbetering brengen, mits men het peil van het onderwijs op de „desaschool" maar weder niet te hoog gaat opvoeren, maar n i m m e r zal men den ideaal toestand, zooals men zich die in de ethische gedachte zoo gaarne voorstelt, middels voorlichting door de al w ij ze bureaucratie, zelfs kunnen benaderen.

Karaktertrekken kunnen bovendien nu eenmaal ook niet worden uitgeroeid, wel geleid; eerst na menigvuldige bloedvermenging met andere rassen kunnen nieuwe karaktereigenschappen ontstaan. De natuur is in deze sterker dan de leer. Van een Papoea kan men nu eenmaal geen Zwitser maken, evenmin omgekeerd!

Wat zal nu het resultaat zijn van de „gemeentelijke verhuur"!

Nog grooter gelegenheid tot knoeierijen voor desahoofd en desabestuur als thans reeds bestaanbaar. In Gewesten waar nog veel familieregeering bestaat, die haar vertakkingen ook over vele desahoofden en desabestuurders heeft, mede een schoon arbeidsveld ter exploitatie, ook van die zijde.

Gevolg zal zijn nog meer aanleiding tot ontevredenheid bij den desaman-grondbezitter als thans reeds bestaat.

Weet het desahoofd zich bemind te maken, door het geven van vele feesten, wajang- en tandakpartijen, of wordt hij gevreesd, daar men beducht is voor zijn wraak, dan is z ij n wil ook die van de meerderheid der bevolking; is hij daarentegen niet bemind, of wordt hij niet gevreesd, dan is hij speelbal der bevolking, gewoonlijk deelt dan een der desabestuurders — ook wel eens een niet desabestuurder — in de desa de lakens uit. Een dergelijke verhouding wordt dan ten slotte meestal nog bezegeld door een accoordje tusschen desahoofd en genoemden desabestuur-

Sluiten