Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het bezit van grond, zonder „bagian koelie" brengt als regel mede halve heerendienstplichtigheid en halve desadienstplichtigheid.

Bij uitvoering van werken in heerendienst werd met deze onderscheiding rekening gehouden, sedert de heerendiensten op Java en Madoera zoo goed als verdwenen zijn en thans slechts de belasting bestaat die deze diensten heeft vervangen, nl: het „verhoogde" hoofdgeld, berekend naar een uniform bedrag per heerendienstplichtige, wordt bij de repartitie in de desa met die onderscheiding zoo goed als geen rekening meer gehouden; evenwel is zij bij de toepassing der desadienstplicht wel gehandhaafd gebleven.

Komt nu een koelieaandeel — bagian koelie — open te vallen, hetzij door versterf, of door andere redenen—een koelie kan nl: krachtens de desa-adat in bepaalde gevallen ook „ontzet" worden uit zijn koelieaandeel —, dan wordt het opengevallen koelieaandeel gegeven, in de eerste plaats, aan den werkbaren zoon ; bij ontstentenis van dezen, aan den werkbaren schoonzoon van den overleden of uit zijn aandeel ontzetten koelie; in het geval nl: dat deze zoons zelf nog geen koèlie-aandeel bezitten.

In het tegenovergesteld geval, of bij ontstentenis dezer zoons, wordt het koelie-aandeel gegeven aan een z. g. koelie No 2. of aan een niet-grondbezitter (menoempang).

Het opengevallen koelie-aandeel (bagian gantoeng) moet worden bezet door een nieuwen koelie nl: door hem, die nog geen „bagian koelie", nog geen aandeel in den communalen bouwgrond bezat, ten einde verzwaring der koeliediensten (nl: de individueele taak van iederen koelie) te voorkomen.

De koelie (aandeelhebber in den communalen bouwgrond) beschikt dus alleen over zijn bagian koelie, gedurende den duur van zijn „koelie" zijn, c. q. tot aan zijn dood, of tot op het oogenblik, dat men hem zijn koelie-aandeel ontneemt, hem daaruit ontzet („di tjopot," „di djaboet koelienja").

Een koelie, gekozen tot lid van het desabestuur, of tot desahoofd, behoudt nevens de voor hem bestemde apanage ook zijn koelie-aandeel. In dat geval noemt men het „kintillan".

Deze desaregeling is vrijwel over geheel Java in wezen hetzelfde, slechts andere namen en kleine afwijkingen komen in verschillende Residenties voor.

Sluiten