Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„Bijna gelijktijdig met de S. 1. vereenigingen in andere gewesten, „werd in deze residentie jaren geleden opgericht de Sarikat „Dagang Islam. De naam duidt aan, dat de vereeriiging zich een „bijna uitsluitend finantieel doel voor oogen stelde. In den be„ginne kwamen wel is waar in sommige streken wel eens „excessen voor, die op rekening van de S. D. I. werden gezet, „doch die na onderzoek bijna steeds een godsdienstigen ondergrond bleken te hebben in die streken, waar de Islam steeds „geprononceerd naar voren kwam, of kwesties bleken met Chi„neezen. Zooals te Gebang, en die men gerust op rekening kan „schrijven van den ouden haat, die hier tusschen beide naties „heeft bestaan.

„Ten slotte losten alle aspiraties van de leidende personen „zich op in handels-operaties, die nu niet bepaald een gelukkig „verloop hebben gehad. Over de oorzaken is reeds te veel geschreven, het is dus hier voldoende om te zeggen, dat de laatste „toko, toen door den oorlog geen goederen rechtstreeks uit „Europa meer konden betrokken worden, eenigen tijd geleden is „gesloten.

„Doch wie gedacht heeft, dat daarmede de S. D. I. opgehouden „heeft te bestaan, vergist zich deerlijk. De energieke president „Hadji-Machmoed, bijgestaan doorzijn vier commissarisen, hebben „in principe besloten, het kapitaal van de vereeniging in agrarische zaken te steken.

„Dat hierbij het oog gericht is op de grondhuren van de „fabrieken, spreekt van zelf. Immers deze ondernemingen hebben „elk jaar geregeld hun areaal in te huren, beschikken over „reuzenkapitalen, hebben prachtige winsten gemaakt en betalen „over 't algemeen te weinig voor hunne gronden.

„De billijkheid van verhooging dier huren, ligt dus geheel „aan de zijde van de S. D. I., al geven we gaarne toe, dat de „plannen der S. D. I.-ers, zooals we hieronder zullen zien, voor „de fabrieken in de toekomst wel eens minder aangename „gevolgen zouden kunnen hebben, zoodat de fabrikanten geen „dupe mogen worden van plotseling opkomende daden, die hun .„budget in de war sturen.

„Toen schrijver dezer 10 jaar geleden in Cheribon kwam, (dat is „dus geweest in 1907, c.q. onder werking der ordonnantie van 1900,

Sluiten