Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

den verleend. B. ontvangt de bijbetaling en gaat er gewoonlijk mede pronken, en A, aan wien de dubbeltjes eigenlijk toebehoorden en uitbetaald moesten zijn geworden, krijgt er niets van. De fabrikant kan zich uit den aard der zaak met deze, voor hem van niet direct belang zijnde geldkwesties, niet verder inlaten. Deze minder en meer bevindingen komen zeer dikwijls voor, dit is mij vooral gebleken tijdens het onderzoek gehouden voor de vaststeling van de z. g. maximum - aanplant. Op het inbrengen van gronden zijn door den fabrikant premies gesteld, gewoonlijk / 2,50 de bahoe. Mij zijn ook gevallen bekend van / 5 en ƒ 10.— de bahoe, ja zelfs / 100 de bahoe in een desa, waar de bevolking of het desabestuur aanvankelijk niet genegen was te verhuren. Ieder desahoofd is zeker begeering om zooveel mogelijk rijksdaalder te kunnen verdienen, gevolg hiervan pressie op den Inlander, die in zijne meegaandheid, in zijn volhardend flegma, waarmede hij het desahoofd ter wille is en hem gehoorzaamt, — „het dienen van zijn heer, is de godsdienst van den Javaan." (Multatuli) is ook thans nog toepasselijk — alles goed vindt wat door dat hoofd wordt gedaan en zich gewoonlijk in kalme berusting bij alles neerlegt.

Als gevolg van deze omstandigheid het feit, dat soms aandeelhebbers in den communalen desagrond niet eens weten, dat hun grond verhuurd is Dit blijkt hun eerst op het oogenblik van het onderzoek voor de grondhuur-commissie. en dan durven zij hun opinie gewoenlijk niet meer zeggen, uit vrees voor het desahoofd. Later blijkt uit anonieme desaklachten dan nog bovendien dat een gedeelte van de hun toekomende grondhuur door het desa-hoofd, die in de meeste gevallen de grondhuur van de fabrikant ter verdeeling ontvangt, is achter gehouden geworden.

Een ander geval is dit:

Een suikerfabrikant huurt een complex sawah in voor 5 jaar, dus jaarlijks zal daarvan het V3 worden beplant. Bij het openen der gronden wordt echter het geheele complex met suiker beplant, de Inlander krijgt in ruil andere grond, waar juist riet op gestaan heeft, de z. g. „dongkellan" grond. Dit gebeurt

Sluiten