Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

streeling: „Dinons pour la Paix!" (Menu: Rechtsbewustzijnsoep met Vrijheids-balletjes. Loge-gebraad met fraterniteitspeultjes. Beschavings-compot met volkswil-salade. Ententepudding met cordiale humbug-sauce, enz.)

Bourgeois gaf geen kamp. Hun onbereikbare Wereldindustrie bekoorde hem te zeer ter wille der Britsche broederen:

„Mir reist deine schone Oestalt!

„Und bist du nicht willig, so brauch ich Oewalt!"

In ervaringrijke socialistische kringen wordt Bourgeois' pogen tot onderlinge Staatshoofden-verbinding als een JanKlaassén-spel beschreven, ten einde de goie gemeente niet te verontrusten bij de toebereidselen van den in aantocht zijnden wereld-oorlog. Het Proletariaat zou bij- een oorlog honderdduizenden jongens verliezen en kon allicht de Entente een onverbiddelijk Halt! toeroepen. Middelerwijl de Einkreisungs-politiek den strop om de Centralen langzaam toehaalde, moest het niet bang opschrikken in 't verschiet der onvermijdelijke moordtooneelen. „Plutöt 1'insurrection que la guerre!" zou het Jaurez beslist na zeggen. Het fopspeentje des Vredens moest daarom het mindere publiek zoet houden.

Voor hen die hoogeren dunk hebben van de steeds immer duister werkende Loge-machten is Bourgeois' werk wellicht een eerlijk pogen geweest om zonder bloedvergieten (sans conflit-sanglant) de Centraal Rijken eigener beweging zich te laten verhangen aan den strop der Wereld-republiek. De Fransche wereld- en staten-hervormer had daarin ongetwijfeld gewonnen spel gehad,, indien hij deze Rijken de schijnbaar onschuldige ontwapenings- en arbritage-voorstellen der Haagsche Conferenties 'had kunnen doen teekenen. Dezen pacifieken oorlog, -waardoor zij ter wille van het wereldpacifismè het volks-bestaan der Centrale Machten op pacifieke wijze had gehoopt te vernietigen, heeft de Entente echter in de pacifieke periode 1897—1914 oneervol verloren.

Het overig deel van den opzet van haar Haagsche Conferenties en haar internationaliteits-fabricage is eveneens voor de Logé een treurig fiasco geweest. Het stel reglementen van oorlogsrecht, waardoor zij den krijg humaner moest maken ten einde haar positie als universeele Cultuur-gemeenschap te redden, het povere resultaat voor de menschheid van het ter dier gelegenheid weggeworpen geld, blijkt in de praktijk tot vertienvoudiging der geschillen en der oorlogsrazernij te leiden. De een vat deze humanitaire regels en wetten zus 'op. De andere zoo. Eenige dozijnen van maan-.

Sluiten