Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bezittingen bewonen; Java is reeds te vol mannen en vrouwen om hun een kans te geven. ^t<4*«*

Voor hun landverhuizers namelijk, voor hun handenarbeid, niet echter voor de uitoefening hunner fabriekmatige nijverheid, noch voor den verkoop hunner voortbrengselen, noch voor hun scheepvaart. Krachtens onze wijze staatkunde van de open deur vinden zij bij ons de gelegenheid om hun ervaring en kennis op dit gebied om te zetten zoowel in voordeden voor eigen zak als in werkverschaffing aan hun lagere bevolking tehuis; terwijl omgekeerd de vastlegging van hun oorlogswinsten in nieuwe ondernemingen ten onzent, past in onze staatkunde om het vreemde kapitaal in Indië welkom te heeten.

Onze kolonie verkeert nog in den gelukkigen toestand van te kunnen leven door haar landbouw. Tengevolge van de bewonderenswaardige, ver vooruitziende wetgeving op landbouwgebied in de dagen toen ten onzent de koloniale staatkunde nog de haar toekomende plaats in de eerste rij innam, geeft zelfs op het overvol geworden Java de landbouw aan elk een levensonderhoud. Sedert Poot weten wij, dat het leven des gerusten landmans genoeglijk henenrolt, in scherpe tegenstelling met het bestaan van den fabrieksarbeider en diens daardoor gekweekte gezindheid. Japan echter was wel genoodzaakt zich op de nijverheid te werpen. Krachtens ongemeen lage loonen, eindelooze werktijden en dwangmaatregelen, heeft het zich door lage prijzen toegang verschaft tot vreemde markten. Zoo voorzag het bijvoorbeeld reeds tien jaar geleden zelfs de Kaffers in Zuid-Afrika van gebreide kleedingstukken. In den aanvang kon van zijn fabrieksuitvoer hetzelfde getuigenis worden gegeven als waarmede een Duitsche professor, naar aanleiding der wereldtentoonstelling van Philadelphia, de voortbrengselen zijner landgenooten bestempelde: „billig und schlecht". Maar evenals noch het een, noch het ander meer van toepassing is op de Duitsche nijverheid, is ook de Japansche met reuzenschreden vooruitgegaan. Was de Japansche handelsvloot zes en vijf jaren geleden nog ongeveer van gelijken omvang als de onze, verleden jaar had zij zich reeds verdubbeld. Niet aan banden gelegd door dwingende werklieden-

Sluiten