Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ander karakter. De vereerders van Rhea verminkten zich zelf: in blinde opwinding, ongevoelig voor pijn 0. kerfden zij hun lichamen met potscherven, om den heiligen pijnboom en het altaar van Cybele met hun-bloed te bespatten; zóó gruwelijk werd ten slotte de waanzin, dat zij zich van hun mannelijkheid beroofden en de uitgesneden deelen tegen het altaar slingerden! — Welk een bittere ontgoocheling moet het geweest zijn, wanneer de verminkte in kalmer toestand, na het uitwerken van zijn extatischen roes tot het besef kwam, wat hij gedaan had! Hartroerend zijn de klachten, die in Catullus* gedicht „Attis" zulk een ongelukkige uitstort. Hoevelen zullen er niet geweest zijn, die levenslang berouw hadden van het éene oogenblik van extatischen waanzin! —

Psychische epidemieën

Andere voorbeelden van psychische epidemieën met religieuse en sexueele elementen liggen voor het grijpen. Wij noemen er nog enkele.

In het oude Rome heeft de „zonnedienst", door den liederlijken Helegabalus bij zijn troonsbestijging (218 na Chr.) uit Syrië geïmporteerd, tot de ergste beestachtigheden geleid; er gebeurden dingen, die wij hier niet willen beschrijven, maar die waarschijnlijk nog heel wat erger waren dan de uitspattingen van de Wederdoopers onder Johan van Leiden (1533—1535) te Munster. Treffend is de overeenkomst in beide gevallen; voortdurend zien we de trias van drie elementen: religieuse, pathologische en sexueele.

Hetzelfde is weer waar te nemen in de zg. „danswoede , zooals die in de Middeleeuwen in sommige streken van Duitschland voorkwam. Zoo vertelt Hecker *) van een razernij, die zich in het jaar 1374 te Aken voordeed. Mannen en vrouwen dansten op straat wild in kringen rond, tot zij eindelijk uitgeput si bij neervielen; zij meenden daarbij de Moeder Gods, den Heiland en geesten te zien.

') Zie pag. 10. . *) .De danswoede een volksziekte dei Middeleeuwen". Vert. door G. J. Pool. Amsterdam 1833.

Sluiten