Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

moet zeggen of verklaren. Ook weet de ziel in dien toestand niet, wat zij moet doen; want zij weet niet, of zij zal spreken, zwijgen, lachen of weenen. Het is een waanzin vol heerlijkheid, een hemelsche dwaasheid, waarin men de ware wijsheid leert. Voor de ziel is een toestand van het zaligste genot ingetreden ..." Wat zeggen ons nu dergelijke getuigenissen omtrent den aard der extase?

Meer negatiefs dan positiefs. Uitdrukkingen als „afgestorven zijn van het aardsche", „in een hoogere wereld verkeeren *, „éen zijn met God" beteekenen, psychologisch uitgedrukt, dat in zulke oogenblikken bij den extaticus het bewustzijn van tijd en plaats, en het zelfbewustzijn, „afgesloten" zijn, of ten minste zeer beperkt. Zelfs ongevoeUgheid voor pijn (analgesie) kan somtijds intreden. Zoo komt in de „Bacchae" van Euripides de mededeeling voor, dat de bacchanten gloeiende kolen op het hoofd droegen, zonder zich te branden. Al kunnen we dit niet controleeren — het blijft vreemd, dat er geen brandwonden zouden ontstaan zijn — het is wel een feit, dat men sommigen derwisjen en fakirs spelden, naalden of messen in het lichaam kan steken zonder dat zij het voelen. Hetzelfde verschijnsel is waar te nemen bij hypnotische toestanden ; in het buitenland komt het zelfs voor, dat patiënten in hypnose worden geopereerd. Narcose, hypnose en extase zijn dus nauw verwant. In het algemeen kunnen we den extatischen toestand, die niet met behulp van narcotica wordt opgewekt, als een soort van zelf-hypnose beschouwen.

Dr. Beek komt in zijn bovengenoemd werk tot de volgende drie kenmerken van de extase:

le. Verdwijnen van het zelfbewustzijn. 2e. Verdwijnen van het bewustzijn van tijd en ruimte.. 3e. Ontbreken van alle voorstellingen en begrippen. Wij moeten er dus bijvoegen: 4e. in sommige gevallen analgesie. In het derde punt zit nu de reden, waarom de positieve inhoud der extase voor ons verborgen blijft: zij gaat niet gepaard met bepaalde voorstellingen en begrippen, en is dus niet te omschrijven: alle woorden, die wij gebruiken, hebben juist

Sluiten