Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dieren. Dat is ongetwijfeld de juiste „totemistische" ') verklaringswijze; maar wij moeten er iets anders aan toevoegen. Sommige dieren hebben een duidelijke symboIiekè kracht: er wordt hun een bepaalde werking op de omgeving toegeschreven.

Vegetatie-symboliek

Nu zijn al de dieren, als welke Dionysus vereerd werd, zeer zeker vruchtbaarheidssymbolen; dat staat — geheel buiten de Dionysus-mythen om — zonder eenigen twijfel vast. Ook hieruit blijkt, dat Dionysus een vegetatie-godheid van het zuiverste ras is.

Over de dierlijke vruchtbaarheidssymboliek kan ik hier niet uitvoerig spreken; wie in dit onderwerp belang stelt, kan het behandeld vinden in mijn werkje „Het sprookje van Amor en Psyche in het licht der psycho-analyse" *).

De allerbekendste dier-symbolen voor de bevrachting zijn de slang en de bok. Beide vinden wij in den Dionysusdienst terug: de eerste in elk geval in de handen der maehaden of bacchanten, den tweede in het offerdier en in de satyrs en silenen.

Satyrs en silenen

Dit zijn de grillige, vreemde, lagere daemonen, die Dionysus omringen. Half mensch zijn ze, half dier, met bokspooten, staart en soms hoorns. Zij zijn geen goden, geen menschen en geen dieren, maar een soort animistische tusschenwezens, zooals de nymphen, dwergen en de kobolden. Dat wil zeggen, dat zij primitieve godjes zijn, die zich niet goed hebben kunnen

') „Totem" is een Indianen-woord voor volksstam. Zulk een stam stelt zich OBdei de hoede van het zg. „totem"-dier, dat dan „taboe" is. d.wj. heilig, onschendbaar. Gewoonlijk mag het totem-dier onder geen voorwaarde worden gedood; in andere gevallen wordt het — maar dan met inachtneming van den ritus — juist geofferd en door de leden van de stam genuttigd.

i ^er,cnenen ">5 <"* Hollandia-Drukkerij te Baarn in de serie „Uit Zenuw- en Zieleleven .

Sluiten