Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

uit de c o u v a d e. Dat is een gewoonte van sommige natuurvolken, waarbij de vader van een pasgeboren kind zijn vaderschap erkent door. . . zich als een kraamvrouw te laten verplegen. Men ziet hierin een overgang van het „matriar chaat" (waarbij alleen de moeder van een kind bekend is, en dus het haar naam geeft en als hoofd van de familie optreedt) en den lateren normalen toestand, het patriarchaat. De couvade komt vrij veel voor; zoo in onzen Indischen Archipel op het eiland Boeroe, op sommige plaatsen van Celebes en de Moluksche eilanden 1). Het behoeft ons dus niet te verwonderen, als wij er ook sporen van vinden in de oude mythologie; want al is dit verhaal door de Grieksche mythologen in lateren tijd op Dionysus toegepast, dan moet het toch op zich zelf veel ouder zijn; het onverklaarbare van het motief wijst op een zeer oude herkomst, de jongere, opzettelijke symboliek is altijd veel doorzichtiger.

Dergelijke bewustuitgedachte symbolen kwamen meer en meer op, naarmate Dionysus' trekken zich humaniseerden. Hij werd voorgesteld als kind, knaap of jongeling, een aanduiding van den groei. Zijn zegetocht naar het Oosten was het welbewuste symbool van de verbreiding van zijn cultus; men phantaseerde er bij, dat hij op het eiland Naxos de door Theseus verlaten Ariadne zou hebben gehuwd, en zelfs drie kinderen bij haar zou hebben gekregen: Oenopion („wijndrinker"), Staphylus („druiventros") en Euanthes (de „bloeiende"). Het sprekende van de namen ligt er dik boven op. —

Ariadne is de hypostase van een Oostersche vruchtbaarheidsgodin, wat een geschikte aanleiding was, om haar met Dionysus in verbinding te brengen. Zijn eigenlijk karakter als vegetatie-godheid werd dus wel begrepen, al was hij voor de groote massa waarschijnlijk niet meer dan een wijngod en schenker van vreugde; de banaliteit van deze volksopvatting ging zoo ver, dat Dionysus later in beschonken toestand afgebeeld werd, evenals zijn satyrs en silenen. —

*) Lang, p. 195 noot

Sluiten