Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Engeland heeten, lijkt het een al niet beter dan het ander en het gevolg zou wel zijn, dat hij zich geen partij stelde, maar op zijn hoede was voor alle twee.

De werkelijkheid leert echter anders. Bij den oorlog blijvend, zien we, dat ons volk zich in twee groepen heeft gesplitst; een der groepen is de Entente slecht gezind, de andere acht het nuttig (beter: wenscht vurig), dat de Centrale mogendheden het onderspit delven. Beide opvattingen worden verdedigd met een warmte, die in 't oog vallend is en meestal in dien vorm, dat aan de anti-argumenten de voorkeur wordt gegeven, het meest wordt geschermd met de tekortkomingen van de groep, die men slecht gezind is 1).

Dit laatste wijst er op, dat ook de argumenten van den andersdenkende hun invloed doen gevoelen, ook al wordt getracht om hun beteekenis zooveel mogelijk te verkleinen, ja, liefst geheel op zij te schuiven.

Wat ons de Troonrede en de oorlog lieten zien, is geen slechts aan deze gebeurtenissen inhaerent verschijnsel. Het is voor ieder een zaak van dagelijksche ervaring, dat talrijke factoren (staatkunde, kerkleer, geestesstroomingen van allerlei aard, enz. enz.) een splitsing veroorzaken in het milieu, waarin zij werken.

Dit verschijnsel is zóó gewoon, dat, als we naar een verklaring zouden vragen, die verklaring dikwijls zou neerkomen op één: „wel, dat is nog al natuurlijk, dat niet alle menschen over hetzelfde ook hetzelfde denken". Dat die natuurlijkheid in het gedrang komt, als we de „redelijkheid" als uitsluitenden grondslag voor onze opvattingen willen beschouwen, werd reeds boven aangeduid.

Er moeten dus in ons geestelijk mechanisme krachten werkzaam zijn, die een wijzigenden invloed hebben op de reactie, welke een zuiver logische verwerking van beschikbare

) Deze methode is niet bruikbaar voor den man, die onpartijdig wil schijnen, maar het met is. In een dagblad hier te lande kan men veelvuldig verheerlijkende beschouwmgen aantreffen over Frankrijk, den poilu, de Engelsche vrouw. Amerika, Wilson enz. Van de strijders der tegenpartij, van het lijden hunner vrouwsn en kinderen wordt of niet gerept of deze krijgen — vanwege de onpartijdigheid — soms een droppel van de stroop, die over de anderen met potten vol wordt uitgestort. 179

Sluiten