Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Deze omstandigheden kunnen zeer verschillend zijn, maar moeten een prikkel leveren, welke een der voorstellingen, die tot het gebied van het complex behooren, wekt. Zij kunnen gelegen zijn in het een of ander gebeuren in de buitenwereld of in een associatief proces, dat geheel in den geest zelf afloopt.

Zoo kan in ons voorbeeld van het zeilsportcomplex dit complex zijn prikkel krijgen door een gesprek, waarin over schepen wordt gehandeld of door een reeks van associaties, die, van het een of andere indifferente onderwerp uit, voeren naar een voorstelling, welke binnen het terrein der zeilsport valt.

'Is de prikkel eenmaal opgetreden, dan tracht het complex onmiddellijk zijn invloed te doen gelden, hoe grooter het affect, dat aan het complex verbonden is, des te sterker is de aantrekkende en centrifugale werking (in het algemeen: het richtend vermogen) van het complex.

De centrifugale werking van het complex is tweeërlei. Zij bestaat niet alleen in de invoering in het bewustzijn van bepaalde denkbeelden en in het tot stand brengen van bepaalde handelingen, welke direct met het complex verbonden en daarmee in overeenstemming zijn, maar ook in het streven om dié denkbeelden, ervaringen, argumenten, welke niet de gewenschte overeenstemming vertoonen en dus de complexwerking schaden zouden, buiten te sluiten of op andere wijze van hun kracht te berooven.

Zoo eischt het „pro-Engeland-complex", dat de herinnering aan de duizenden in de concentratiekampen gestorven vrouwen en kinderen en het platbranden der hoeven zoo zwak mogelijk worde of op andere wijzen van hare werkdadigheid wordt beroofd. Welke die andere wijzen zijn zullen we nog nader zien.

Uit het voorafgaande zal duidelijk zijn geworden, dat onder den invloed van complexwerking een wijze van dénken is ontstaan, die geheel afwijkt van die, welke bij het logische denken wordt aangetroffen. Dit logische denken sluit in zich, dat het voor en tegen zich gelijkelijk kunnen doen gelden, onpartijdig worden gewogen en de waarschijnlijkheid van de verschillende mogelijkheden zonder hartstocht, volkomen nuchter

Sluiten