Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Nietzsche schreef: „Das habe ich gethan, sagt mein Gedachtnis. Das kann ich nicht gethan haben, sagt mein Stolz und bleibt unerbitterlich. Endlich gibt das Gedachtnis nach". (Jenseits von Gut und Böse). Veel van het „vergeten in ons leven is niet het passieve proces, waarvoor het gehouden wordt, maar weloverlegde uitsluiting.

Toch overschatten de nieuwste psychologische opvattingen ongetwijfeld zeer de kracht van dit wegdrukkende — dus actieve — vermogen, de grootte van zijn aandeel in het „vergeten". Een groote rol speelt ook hier, evenals bij alles, wat onze geestelijke functies betreft, de aan de voorstellingen gebonden emotioneele warmte, het affect. Dit affect echter verliest op den duur aan sterkte, goeddeels wel, omdat het voor een deel als het ware wordt aangetrokken, geabsorbeerd door nieuwere, sterk affectieve complexen, die in den geest worden gevormd. Dit affectverlies is een buitengewoon gewichtige factor voor het zakken van het complex naar het onderbewuste. In zoover is dus de verdringing een passief iets.

Als gewoon verschijnsel nemen we waar, dat menschen, die groote dingen aan hun hoofd hebben, zeer vergeetachtig zijn ten opzichte van kleinere feiten, welke door hun dienstbode 'bv. niet vergeten zullen worden, omdat bij deze „het gewicht" dezer dingen niet aanmerkelijk door het grootere gewicht van andere dingen wordt overtroffen. Gr<*ote affectophooping op een of enkele plaatsen gaat ten koste van den affectrijkdom van andere gedeelten.

Het sterk emotioneele complex werkt als het ware als een krachtige woekerplant, die zich meester maakt van de voedende stoffen en daardoor het zwakke, dat in dienzelfden bodem groeit, doet kwijnen en sterven.

Het is een feit der ervaring, dat complexen, waaraan een sterk affect verbonden is, buitengewoon moeilijk in het onderbewuste verzinken en tevens, dat deze complexen hunne volle of bijna volle affectieve spanning herkrijgen, wanneer zij door het een of ander worden gewekt.

Het actieve vergeten komt dan ook bijna altijd neer op een trachten te vergeten, er bestaat een meer of minder

Sluiten