Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hondje of poesje, of in socialen arbeid, philantropie e.a. naar een ethisch hooger niveau worden opgevoerd.

2e. Een andere, veel voorkomende manifestatie van de censuur is te vinden in het bewimpelen van onaangename complexwerking door toevoeging van een (gewoonlijk over-) vroolijk exterieur. Het is een gewoon verschijnsel, dat achter het sprankelende vernuft het verborgen gehouden ongeluk loert, de scherts is een der meest gezochte schuilplaatsen van het menschelijk leven.

De ervaring leert, dat complexwerkingen en rationalisaties bijna altijd ontoegankelijk zijn voor argumenten of andere afbrekende factoren.

Deze uitspraak vinden we terug in het Engelsche spreekwoord:

A man convinced against his will Is of the same opinion still.

Het moge doenbaar zijn om door argumenten aan te toonen, dat elke rationalisatie, die de man ten gehoore brengt, logisch onhoudbaar is, zoodat hij ten slotte er geen meer in het veld kan brengen, maar, wanneer het complex, dat in wezen verantwoordelijk is voor zijne houding, niet is aangetast, blijft het zijn effect sorteeren d.w.z. de man blijft bij zijn oude opvattingen.

Het volstrekt nuttelooze van de logica als wapen tegen de complexwerking kan ieder dagelijks ervaren en is dan ook ieder welbekend.

Niemand beeldt zich in, dat hij door het procédé der argumentatie de overtuiging van den partijman aan het wankelen zal brengen of een pro-Engelsche in eene pro-Duitsche sympathie zal omzetten of omgekeerd.

Het individu is goedgeloovig of blind, al naardat de gehoorde argumenten aan zijn complex steun geven of daarmee in strijd zijn.

De vrees voor aantasting der rationalisaties, het streven om de rationalisaties zooveel doenlijk voor schokken te behoeden hebben we vroeger reeds gesproken en met een paar voorbeelden toegelicht.

19S

Sluiten