Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Bij een beoordeeling van de ontoegankelijkheid van de rationalisatie van den politieken partijman of sectariër op het gebied van het geloof zullen wij niet tot de conclusie komen, dat die ontoegankelijkheid een ziekte-verschijnsel is. Toch is het duidelijk, dat de geestesprocessen in quaestie irrationeel zijn in dien zin, dat zij niet voldoen aan de wetten der logica.

De gevolgtrekking van den politicus is niet verkregen door het onpartijdig wegen der dingen, zooals deze zijn, integendeel de gevolgtrekking en het oordeel worden bepaald door het politieke complex, terwijl de werkelijkheid van dien aard kan zijn, dat een vrije, onbevooroordeelde, niet-gebonden toepassing van logische beginselen tot een juiste tegenovergestelde opvatting zou voeren.

In het gebied van het complex hebben de redelijke vermogens geen vrij spel. Tot den complexbezitter dringt het echter niet door, dat zijne denkbeelden uit logisch oogpunt kwetsbaar zijn, zij schijnen hem proposities toe, wier waarheid zonder meer buiten quaestie is en hij kan niet begrijpen, dat eenig ander waarnemer, in het bezit dierzelfde feiten met mogelijkheid tot eene van de zijne afwijkende gevolgtrekking kan komen 1).

wij hebben ten slotte de vraag onder de oogen te zien: waaruit worden de complexen geboren en dan kunnen we vinden, dat een groot aantal verband houdt met primaire instincten en in de jeugd opgedane indrukken. Tot de primaire instincten zijn te rekenen dat van zelfbehoud, het instinct der voeding en het geslachtelijk instinct.

Waarschijnlijk zal geen enkel lichamelijk gezond mensch, als hij zijn eten gebruikt, denken aan het nuttige van die bezigheid. Hij eet, omdat hij honger heeft en het eten lekker vindt, wat naar meer doet verlangen. Als we hem vragen, waarom hij meer zou willen eten van wat hem goed smaakt,

) Dit geldt natuurlijk niet voor alle menschen. Zij, die in staat zijn om zichzelf goed te beoordeelen, kennen de „bijwerking" wel. Ik heb in het bovenstaande dan ook die groote meerderheid van menschen op het oog, die het vermogen tot onderzoek van zichzelf missen of dit vermogen ongebruikt laten.

Sluiten