Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zou hij, in plaats van ons voor diepzinnige philosophen te houden, ons voor dwazen verslijten. Het verband tusschen de smakelijke sensatie en de handeling, die zij uitlokt, is voor hem absoluut en van zelf sprekend, een a-priori-synthese van de grootste volmaaktheid, die geen ander bewijs behoeft dan haar inhaerente duidelijkheid.

Waarom lachen we, als we pret hebben? Waarom zijn we niet in staat om een vergadering toe te spreken, zooals we praten tegen jden enkeling? Waarom wordt iemand verliefd op een bepaald meisje? De menschen zullen antwoorden: „natuurlijk lachen we als we pret hebben", „natuurlijk krijgen we hartkloppingen bij het gezicht der menigte", „natuurlijk houden we van het meisje, dat" . . . (volgen alle mogelijke goede eigenschappen).

De Engelschman Trotter heeft het voorafgaande heel aardig aangegeven in de overpeinzingen en gevoelens van een broedsche kip, wie het in hooge mate onnatuurlijk zou voorkomen, dat er in de wereld schepsels zouden bestaan, voor wie een nest met eieren iets anders zou kunnen zijn dan het buitengewoon aanlokkelijk object, dat het voor haar is en waarop je niet genoeg kunt gaan zitten.

Deze zelfde Trotter wees er op, dat er nog een aantal andere instincten zijn (ras- staat- kerk-, familie-instinct enz.), door hem onder den naam kudde-instinct vereenigd, die tot het ontstaan van geestelijke processen, opvattingen, complexen aanleiding geven van hetzelfde subjectieve karakter als de primaire instincten en wier manifestaties van fundamenteele beteekenis zijn voor de psychologie.

Aan velen, ook aan menschen met sterk pro-Engelsch complex, geeft het deelnemen van Japan aan den tegenwoordigen oorlog een onaangenaam (= complexbeleedigend) gevoel, dit doet ook het meevechten van Indiërs, Afrikaners en andere volken van ander ras. Hetzelfde, maar voor het pro-Duitsche complex onaangenaam, wordt door velen gevoeld in het deelnemen der Turken.

Het overwegen van het anti-Duitsche complex1 onder de bevolking van Nederland is voor een groot deel het gevolg

Sluiten