Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

daarvan, dat het „Staatsinstinct" door den inval in België zoo gevoelig is getroffen; ook onze zelfstandigheid loopt gevaar in de handen van hen, die het „vodje papier" verscheurden. De meesten gevoelen waarschijnlijk deze complexwerking zeer goed, toch wordt de voorkeur gegeven aan eene conversie in: het geschokte rechtsgevoel, hetzelfde rechtsgevoel, dat nu echter niet meer of zoo goed als niet geschokt wordt door de willekeurige wijze, waarop Engeland met ons en anderen (Griekenland b.v.) omspringt. De pro-Engelschen toch kunnen zich daar niet om laten schokken, omdat het nu eenmaal gevormde, sterke anti-Duitsche complex zich daartegen verzet en geen dit complex aanvretende rechtsschennis wil erkennen. Die rechtsschennis wordt daarom aan rationalisatie of een ander mechanisme onderworpen, zooals we dagelijks uit pro-Engelsche monden en in pro-Engelsche couranten kunnen vernemen.

De invloed van kerk en familie voor onze geestelijke persoonlijkheid, groot vooral, omdat die invloed van de vroege jeugd af zich doet gelden, is aan ieder welbekend. Het is een ervaringsfeit voor iederen mensch, dat de emotioneele warmte vooral van in de jeugd ontstane complexen het geheele leven door haar invloed pleegt uit te oefenen. We vinden dit terug in het: „geef mij het kind en ik heb den man". Vooral godsdienstige overtuigingen zijn bij de meeste menschen ontoegankelijk voor argumenten en wij bewaren het meerendeel der traditioneele gevoelens en opvattingen uit onze kindsheid, allen contradictoiren feiten, die ons de latere ervaringen verschaffen, ten spijt. Zelfs wanneer die ervaringen of latere complexen ons wel tot andere gevoelens brengen, ondergaan deze toch altijd nog eenigen wijzigenden invloed van hen, die ons vroeger waren bijgebracht. Een protestant, die katholiek wordt, is een ander soort katholiek dan hij, die van de jeugd af in de katholieke leer werd opgevoed, voor den katholiek geworden protestant geldt geheel hetzelfde, ook al is de geloofsijver der bekeerden — zooals gewoonlijk het geval is — bijzonder groot. Deze groote geloofsijver moest juist worden beschouwd als een poging 201

Sluiten