Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zijn bewustzijn gekomen is. B.v. terwijl men een boek zit te lezen, vangt men gedeelten op van een gesprek dat twee andere personen in de kamer houden, zonder dat men zich bewust is iets te hooren. Later herinnert men zich enkele van de gehoorde dingen, zonder te begrijpen hoe men er aan gekomen is. Suggestie nu — een gesuggereerd denkbeeld — komt in het algemeene bewustzijn, zonder dat het persoonlijk bewustzijn, het „ik", er aandeel aan heeft, en wordt dus ook niet door den wil of door het persoonlijk bewustzijn tegengehouden. Vandaar dat de suggestie het best gelukX"! wanneer de aandacht van het individu door iets anders in 1 beslag genomen wordt, of wanneer zijn wil verlamd wordt J door een vast geloof in dengeen, die de suggestie verricht. ]

Het begrip suggestie wordt in deze opvatting scherper omlijnd dan in de definitie van Bernheim het geval was. Ook zijn de door Bechterew genoemde feiten — dat men een massa waarneemt zonder het te merken, en 't zich op een ander oogenblik herinneren kan, zonder te weten hoe men er aan komt — natuurlijk waar. Iedereen heeft dat dikwijls ondervonden. Maar met de verklaring — de bewustzijnsindeeling van Bechterew — kan ik mij in *t geheel niet vereenigen.

In den voortdurend veranderenden bewustzijnsinhoud kan ik niet een constante grootheid, het persoonlijk bewustzijn, het „ik" aannemen, met daaromheen een algemeen bewustzijn, en uitwisseling van denkbeelden van het ééne bewustzijn in het andere v. v.

Men moet dan het bewustzijn beschouwen als een bergplaats van denkbeelden, van welke ruimte een gedeelte gereserveerd wordt voor den wil, de willekeurige aandacht, en die denkbeelden waarop op een oogenblik de aandacht van bet individu gevestigd is. Waarbij, zooals Bechterew het uitdrukt, de denkbeelden die direct in het persoonlijk bewustzijn komen door den hoofdingang — die, welke eerst in het algemeene bewustzijn komen, door een achtertrap in de sfeer der ziel zouden komen.

Ik kan mij het bewustzijn niet voorstellen los van zijn

Sluiten