Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

beheerscht wordt. Dat maakt het aan een krachtige persoonlijkheid met veel eigen initiatief mogelijk, een heele groep van menschen, die hem misschien nooit gezien hebben, te leiden naar zijn wil, terwijl zij meenen een eigen gekozen weg te gaan. Op die wijze worden ook groote staatkundige gebeurtenissen voorbereid, zooals b.v. de tegenwoordige wereldoorlog. Men zegt dan: de tijden zijn er rijp voor geworden. Beter kon men zeggen: het bewustzijn der volkeren is voldoende onder de suggestie gekomen van de leidende persoonlijkheden die den oorlog wenschten. En er komt geen vrede, zoolang niet een groote meerderheid der menschen deze suggestie als zoodanig gaat herkennen, en er zich aan weet te onttrekken. Dat dit oogenblik ten slotte komen moet, leert de geschiedenis van het menschdom ons op bemoedigende wijze. De geschiedenis geeft voorbeelden te over van suggesties, die het menschdom een tijdlang als in kluisters gevangen hielden, en eindeloos veel leed en onheil gesticht hebben. Ik noem b.v. het geloof aan en den strijd tegen het heksendom en duivelskunstenarij, aan toovenarij en demonen, eeuwenlang onder de Christenen heerschend, maar speciaal bloeiend in het eind der 16e en begin der 17e eeuw.

Zoo ook, meer plaatselijk, de progroms tegen de Joden in Rusland, de zoogenaamde groote Amerikaansche renaissance in 1832, het optreden van allerlei godsdienstige secten met de waanzinnigste en bloeddorstigste ideeën, enz. enz. AI deze suggesties zijn ten slotte geweken, en de overgebleven menschen als uit een roes ontwaakt en tot inzicht gekomen. Minder bemoedigend is het, dat, niettegenstaande allen vooruitgang der wetenschap, ondanks alle vermeerdering van beschaving en verlichting, er toch altijd weer nieuwe, fatale suggesties opduiken, die een tijdlang grooten invloed op het menschdom uitoefenen.

De minder ontwikkelde is in 't algemeen zeer toegankelijk voor suggestie. Al zal men onder 't volk altijd enkelingen aantreffen met een eigen practische, gezonde logica, de overgroote meerderheid heeft die niet. Niet alleen individueel, maar ook en masse zijn de lagere standen van het volk veel 303

Sluiten