Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wel zeker dat alles zoo gebeurd is, heb ik dat nu niet maar zoowat bedacht ? — dan werd de patiënt boos, en wou het hem gesuggereerde volstrekt niet meer loslaten.

Het is duidelijk hoe noodzakelijk het is bij getuigenverhoor voor de rechtbank, eerstens om rekening te houden met het bestaan dezer retro-actieve suggestibiliteit, en ten tweede om bij het stellen van vragen alle suggestie angstvallig te vermijden. Want al wil men aannemen dat de patiënten waarmee Bernheim experimenteerde, geen van allen psychisch geheel normaal waren, en zulke verregaande suggestibiliteit bij normale menschen niet voorkomt, dan waren het toch in ieder geval menschen die voor hun omgeving en in hun maatschappelijke positie als volkomen normaal golden, en dat eventueel voor de rechtbank ook zouden doen. En ook al zouden zulke uitersten, als het fantaseeren van een incident dat in 't geheel niet heeft plaats gehad, zoo licht niet voorkomen bij een getuigenverhoor, dat neemt niet weg, dat een getuigenis voor een billijk oordeel van een rechtszaak ook al geheel en al waardeloos kan worden door retroactieve suggesties, zonder dat ze zoo kras en in 't oog vallend zijn. En toch komen ook zulke uitersten stellig voor, speciaal wanneer het een getuigenis van kinderen geldt. Bernheim haalt hierbij aan een rechtszaak in een Hongaarsche stad, Tisza-Eslar, die veel beroering in wijde kringen gewekt had.

Eenigen tijd vóór Paschen verdween een meisje van 14 jaar; en hoewel korten tijd daarna haar lijk in de Theiss gevonden werd, weigerde de moeder dit te herkennen als van haar dochter. Want het gerucht had zich verspreid dat de joden, die slechts in gering aantal in die stad woonden, het meisje ritueel vermoord hadden om haar bloed te gebruiken voor hun Paaschbrood. De rechter, een verwoed anti-semiet, te samen met een anderen ambtenaar, zagen kans het zoontje van den bewaarder der synagoge te laten bekennen, dat hij had bijgewoond hoe zijn vader en verschillende andere joden het meisje in hun huis gelokt, haar naar de synagoge gebracht hadden en haar daar uit een wond 309

Sluiten