Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ontstaan. Dat het voorvoegsel ge ook in 't Nederlandsch hetzelfde beteekent als mede of samen, blijkt uit woorden als genoot (noot = bezitting), gezin (zind = reis), gezel (zei = zaal) en 't geweten is van huis uit dan ook het innerlijke bewustzijn, dat tegenover en naast het gewone bewustzijn is gesteld, en dat steeds op dezelfde wijze door dezelfde innerlijke processen ontstaat. Het geweten is dus eene potentie, die alle menschen onderling deelen, ofschoon ze niet bij alle menschen tot dezelfde ontwikkeling gekomen is, maar die onder omstandigheden toch tot het diepste wezen van ons leven weet door te dringen, 't Is eene potentie, die tegelijk met de persoonlijkheid ook de algemeenheid in zich besloten houdt, en die, als ze spreekt, met onafwijsbare zekerheid tot ons spreekt. Een potentie, die in 't bewustzijn werkt en waarvan we bewustzijn hebben; een wil, waardoor de wil wordt geleid; het algemeene ik, dat buiten alle theorie├źn omgaat, zooals het protoplasma buiten alle theorie├źn omgaat, en dat invloed uitoefent op het bijzondere ik, ofschoon toch het bijzondere ik er zich niet steeds door leiden laat; een eeuwig beginsel, dat altijd en overal aan zich zelf gelijk is. Van dat algemeene ik nu, van dat geweten, is de censuur een der functies, en wel de functie die zich uitsluitend bepaalt tot de anode, gelijk we zeiden, en die, zich daarbij bepalende, ook werkzaam in den slaap is, waarbij, ofschoon ten onrechte, aan het geweten in den regel niet wordt gedacht. Inderdaad is de censuur ook in onzen slaap werkzaam, hoewel zwakker dan in wakenden toestand, en daarvandaan komt het dan ook, dat in den slaap de doorgang tusschen het bewustzijn. en het onderbewustzijn niet voldoende is afgesloten, en dat we gaan droomen in den slaap. Dan komt ook tot ons, wat in wakenden toestand voor ons verborgen was, en waaronder, nog dieper dus, als elementen van het bijzondere ik, ook onze oerdriften verborgen zijn. We weten echter reeds, dat de voorstellingen, die de censuur niet tegen kon houden, voor het bewustzijn niet geschikt zijn, zelfs voor het droombewustzijn niet, en zooveel heeft de censuur, hoe in den slaap ook verzwakt, in den regel dan ook nog wel tot stand kunnen brengen,

Sluiten