Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Holland en Utrecht één kreits zouden vormen. Maar Maximiliaan stelde voor (1486) dat hij van Luxemburg tot Friesland zelf voor den landsvrede zou hebben te zorgen. Het was juist over dat gedeelte, waarover Philips de Goede reeds gedacht had voor de vorming van een Bourgondisch Rijk. En inderdaad nemen sedert dat voorstel de Bourgondische erflanden in de hervormingsplannen van de toekomst steeds eene afzonderlijke plaats in. Zoo was er in 1495 reeds een nieuw groot plan te Worms besproken. De Bourgondische landen werden buiten de „kreitsen" geplaatst. Maar de niet-Bourgondische Nederlandsche gewesten — Friesland, Gelre, Utrecht, Luik — werden tot den Westfaalschen kreits gerekencL-Er bleef echter veel onduidelijks over. En overigens kon niet worden betwijfeld dat de band der Nederlandsche gewesten met het Duitsche Rijk tengevolge van hunne historische ontwikkeling zeer los was geworden. Zeker. In theorie waren zij nog deelen van het Duitsche Rijk. Maar in de praktijk waren zij reeds sedert zeer lang zoo goed als onafhankelijk.

In de laatste paar honderd jaren hadden zij nooit betaald in de Rijkslasten. Hunne afgevaardigden op de Rijksdagen waren daar feitelijk als belangstellende buren verschenen. Militaire hulp aan het Rijk hadden zij in lang niet bewezen. Zelfs niet in 1431 toen zij in den oorlog tegen de Hussieten op de lijst der landen, die troepen moesten leveren, waren geplaatst.

En hoewel nu de niet-Bourgondische landen niet zoo feitelijk buiten het Rijk stonden als de Bourgondische, eenstemmig weigerden zij bijdragen in de Rijkslasten en onderwerping aan de Duitsche Jurisdictie.

Het Duitsche Rijksbestuur kon daar feitelijk weinig tegen doen. De Bourgondische vorsten waren machtig door den bloei hunner gewesten. Vooral van Vlaanderen.

Handel en industrie waren in de Nederlandsche gewesten tot een zoo grooten bloei gekomen, dat zij hunnen Landsheer een geweldige hulp hadden kunnen bieden, indien het Duitsche Rijk van plan — en in staat — ware geweest hun oorspronkelijk gezag te handhaven.

Sluiten