Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tantsche Noord-Nederland en van het Protestantsche Duitschland dezelfde waren. En ook hier vinden wij den ouden bondgenoot van de, tegen Spanje vechtende, Nederlanden, Frankrijk tegenover Spanje en den keizer. De vijanden van de Protestantsche vorsten vielen ook ons aan. De belegeraar van 's Hertogenbosch (1629) en van Maastricht (1632) Frederik Hendrik had ook te maken met de woeste aanvallen van Montecuculi op de Veluwe en die van den beruchten Pappenheim te verduren. Dat Spanje zich daarbij aansloot sprak vanzelf. Maar het resultaat beantwoordde niet aan de verwachtingen.

Maar daarbij bleven de aanvallen van Duitsche zijde — totdat de te Munster gesloten vrede aan de protestantsche en katholieke strijders rust verschafte. En daarbij werd het laatste verband dat nog, in theorie altijd, tusschen de Nederlanden en den keizer bestond, doorgesneden. „1648Schweiz und Niederlande vom Reich getrennt" schrijft Egelhaaf.

Bij dien vrede toch werd bepaald dat men, ten opzichte van het Duitsche Rijk, zou staan in „continuatie ende observatie van de neutraliteyt ende goede nabuyrschap". Er kon geen sprake meer zijn van eenige Duitsche jurisdictie of bescherming. Integendeel. Duitschland's kracht was voor zeer lange jaren geheel gebroken. En de jonge Nederlandsche Republiek, in vollen luister te midden van Europa's staten opgetreden, oefende daarentegen invloed in Duitschland uit. De kleine Duitsche staten aan hare oostergrenzen, die haar naar de oogen zagen, zochten hare gunst om in den nieuw te regelen Westfaalschen kreits een soort militair opperbevel te krijgen. En het sprak uit den aard der zaak vanzelf, dat de Republiek medewerkte aan den wederopbouw van Duitschland — vooral van Brandenburg. De groote keurvorst was een groot bewonderaar van „Holland". Bij den wederopbouw van zijn staten riep hij ook en voornamelijk de hulp der „Hollanders" in. Hollandsche ingenieurs moesten hem helpen m het scheppen van een geheel stelsel van kanalen, naar het voorbeeld van Holland.

Schilders, beeldhouwers, bouwkundigen kwamen in menigte

Sluiten