Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Duitschland's vorsten wenden zich tot haar „om hulp en steun"; de keizer zelf zoekt hare vriendschap.

Wij behoeven niet stil te staan bij de politiek van De Witt tegen de Fransche invasie in België. Het jaar 1672 gaf den aanval te zien op de machtigste Protestantsche mogendheid, hoop en steun ook van al wat in Duitschland Protestant was. Dat aan dien aanval door Duitsche staten (Keulen en Munster) werd deelgenomen, doet de verbrokkeling zien, waaraan Duitschland leed. Bovendien was keizer Leopold door een opstand der Hongaren zoodanig in beslag genomen, dat hij geen ernstigen tegenstand kon bieden. Alleen de „Groote Keurvorst" van Brandenburg, gehuwd met een dochter vsyi Frederik Hendrik sloot (1673) met de Republiek een verbond. De slag bij Fehrbellin (l675) bewees dat de Brandenburgers bondgenooten van waarde konden worden. In de Duitsche krijgsgeschiedenis wordt die slag dan ook als een slag van beteekenis genoemd.

Maar daarbij zou het samengaan van de Nederlandsche Republiek en de Duitsche staten niet eindigen. Het door den koning-stadhouder opgevatte plan Lodewijk XIV te bestrijden aan het hoofd van allen, die zijn heersch- en veroveringszucht te vreezen hadden, was ook in het belang van Duitschland. Wij zien dan ook in de reeks oorlogen van 1688-1697 en van 1702-1713 Duitsche legers aan de zijde van Hollanders en Engelschen strijden. En ofschoon hunne krijgsvaardigheid niet met die der andere strijdende mogendheden kon worden vergeleken, bewees het „Rijksleger" toch goede diensten aan de zaak door Nederland voorgestaan. Voor een gedeelte geschiedde dat op kosten der Republiek. Zoo bracht in 1674 Brandenburg 20.000 man aan den Rijn op de been, waarvan Holland een deel betaalde. Zoo sloot zij toen met de vorsten van Luneburg en Brunswijk een verdrag om op hare kosten 16.000 man op de been te brengen. „Zonder die geldelijke ondersteuning waren de Duitsche legers (toen) geheel onbeduidend gebleven". (Knoop). Hollanders en Engelschen hebben toen de spits afgebeten. Hoe geheel anders zou de zaak nog 329

Sluiten