Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

stond er niet. Maar het zou voor Nederland niet zonder beteekenis zijn geweest, indien het zich met den wijsgeer, die te Berlijn zetelde, beter had verstaan. De inwendige twisten brachten ons ten slotte a la merci van Engeland én Frankrijk. Maar voor het eerst merken wij er iets van dat de zwakke broeder aan onze oostelijke grenzen gegroeid is tot een kracht, als de Oranjes hersteld worden door Pruisisch wapengeweld. Tevens eene aanwijzing dat onze kracht geheel gebroken was. Frederik de Groote had nooit veel lust betoond in het Hollandsche wespennest van Oranjeklanten en Patriotten de hand te steken. Als hij zijn Oranje-bloedverwanten al raad gaf, geschiedde dat meer om de verwarring nog te vergrooten dan om haar te beëindigen. Zijn opvolger treedt krachtiger op — en straft de beleediging der Prinses van Oranje aangedaan met den bekenden gewapenden inval, die echter van Pruisische zijde met „vreezen en beven" was aangevangen.

Het was de eerste maal dat onze binnenlandsche staatkunde beheerscht werd door de vrees van wat uit het Oosten te verwachten was. Tot 20 Januari 1795 bleef een toestand bestaan, die een groot deel onzer landgenooten onhoudbaar scheen. Alleen de komst van de Fransche revolutielegers brak den invloed aldus door Pruisen uitgeoefend.

Voor Nederland volgde daarop een tijdperk, dat niet anders was dan eene aaneenschakeling van vernedering, verarming en dwingelandij, ten slotte geëindigd in volkomen overheersching. Van Duitschland was in dien tijd voor ons niets te hopen. Het werd zelf vergruizeld onder de aanvallen van den „Caesar", uit de Revolutie geboren.

Het verbroken verbond werd evenwel hersteld. Het jaar '13 zag Pruisische troepen ons gebied betreden. Maar die troepen vonden ons reeds in opstand. Naast Duitschers streden bij Watertoo de Nederlanders — evenals een eeuw te voren tegen den Franschen algemeenen vijand.

Bij de vraag of en in welken vorm Nederland hersteld zou worden, speelde Pruisen, dat feitelijk Duitschland vertegenwoordigde, geen ondergeschikte rol. En het lag in de rede dat het die niet kon spelen. 331

Sluiten