Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat hij de belangen van Duitschland ook tegenover Nederland den voorrang wilde verzekeren.

Zoolang echter het „voorspel" van den tegenwoordigen oorlog duurde — d. w. z. zoolang Duitschland tijd noodig had van landbouwstaat industriestaat te worden, konden de Nederlanders er op rekenen dat het niet met Duitschland's wil zou zijn, als de oorlogsfurie ook over hun land losbrak. Ofschoon niemand zich de illusie maakte, dat de dynastieke en historische betrekkingen tusschen Nederland en Duitschland, ook maar een oogenblik hostile operatiën van Duitsche zijde zouden verhinderen.

Nederland en Duitschland leefden toen als goede buren, die evenwel gevoelden dat de situatie veranderd was.

Robert Fruin gevoelde dat ook, toen hij in 1870 bij den aanvang zijner Academische lessen het volgende opmerkte:

„Even onzeker en gewaagd komt mij een andere gissing „voor, die wij als onbetwistbare waarheid hooren verkondigen, „dat namelijk de vernedering van Frankrijk l) en de verheffing „van Duitschland voor Europa en ook voor ons vaderland „in het bijzonder een tijdvak van vrede en rust zou openen. „Wéér is het, dat de Fransche ongedurigheid en gloriezucht „Europa met een aantal oorlogen heeft bezocht en onze „voorouders tot tweemaal toe in een zee van jammeren heeft „gestort: eens in 1672 en nog eens na 1795. Tevens is „het waar, dat Duitschland voor ons een veel rustiger en „ongevaarlijker nabuur is geweest. Maar vergeten wij niet, „dat, terwijl Frankrijk de macht had om te schaden, Duitsch„land de kracht miste, niet slechts om aan te vallen, maar „zelfs om aanvallen af te slaan. Wat het gedaan zou hebben, „als het machtig ware geweest; wat het doen zal, nu het „machtig is geworden, wie durft dit bepalen? De bewering, „dat Pruisen sedert den rijd van den grooten keurvorst alleen „veroverd heeft ten einde de Duitsche eenheid te stichten, „en het zwaard zal opsteken, zoodra die eenheid voltooid „is, schijnt mij wat al te goedgeloovig. Polen was zeker

') De eerste was dat Frankrijk voor goed zijne beteekenis zou hebben verloren.

Sluiten