Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eeuwen, voordat de Moskovieten de macht in handen hadden. De naam kozak is een Turksch woord, dat de beteekenis heeft van „heen-en-weer trekkenden", langs de wegen levenden. In het Tataarsch bedoelde men met het woord een „avonturier", een vrijbuiter, eene beteekenis, die eveneens naar behooren het karakter aanduidt van hem, die zoo heette. De opdringende Tataren, een Mongoolsch volk, dat met hen in botsing kwam, wijzigde de beteekenis: kozakken werd voor hen „de grenzen bewakende Klein-Russische soldatenbenden". De Tsaren van Moskou, zoowel als de PoolschLitluensche vorsten, hebben in den voortijd „de in dagen van voortdurenden strijd ontstane blijvende vereenigingen van weerbare manschap", zooveel ze konden voorgestaan en in de hand gewerkt. Al voortgaande in den tijd werden de kozakken „vereenigingen van onverschrokken strijders, die de grenslanden bewoonden en bewaakten tegen vijandelijke invallen". Voor hun doel namen ze allerlei strijdbare elementen in zich op, vluchtelingen, goeden en boozen, misdadigers ook, volkenschilvers zelfs, en samen vormden ze een troep soldaten, waarop te rekenen viel.

Reeds in de 13de en 14de eeuw worden ze genoemd. Er ontstonden kozakkenvereenigingen aan de Wolga, den Don en den Oeral, en onder deze waren menschen uit GrootRusland, uit Polen en tot uit Hongarije en Servië toe. De aan den Dnjepr wonende Oekrainsche kozakken (Oekraïne beteekent grensland) zoowel als de Saporogische (sa porogi = aan gene zijde der stroomversnellingen van den Dnjepr gezetenen), werden door Sigismund, koning van Polen, in hunne militaire organisatie erkend en deden hun dienst m den strijd tegen Mongolen en Turken. Ze stonden onder hunne zelfgekozen hoofden of hermans. In 't begin hadden ze geen paarden, maar in de 17de eeuw werden ze bereden manschap en welhaast geduchte ruiterbenden. Vroolijke zorgeloosheid, gastvrijheid, gehoorzaamheid bij vermetelen moed, waren hunne deugden, maar hebzucht, ijdelheid en dronkenschap de donkere kanten van hun bestaan. Hunne telkens voor één jaar gekozen atamannen of hermans hadden het

Sluiten